Europa po përballet me një nga sezonet më të vështira të zjarreve pyjore të viteve të fundit. Deri në javën e 31-të të vitit 2026, në territorin e Bashkimit Europian janë djegur 489.826 hektarë, ndërsa temperaturat e larta dhe valët e të nxehtit pritet të mbajnë të lartë rrezikun e zjarreve edhe në ditët në vijim.
Sipas të dhënave të Our World in Data, të bazuara në Sistemin Global të Informacionit për Zjarret (GWIS), deri në fillim të gushtit 2026, Europa renditet në vendin e katërt për sipërfaqen totale të djegur që prej vitit 2012.
Në të njëjtën periudhë të vitit, vetëm tre vite kanë regjistruar sipërfaqe më të mëdha të djegura: 2012 me 863.122 hektarë, 2022 me 799.040 hektarë dhe 2017 me 743.906 hektarë.
Mesatarja për periudhën 2012–2025, deri në javën e 31-të të vitit, ishte 434.711 hektarë. Kjo do të thotë se shifra e vitit 2026 është rreth 55.115 hektarë, ose 13% më e lartë se mesatarja.
Ekspertët paralajmërojnë se kostoja reale e zjarreve është shumë më e madhe sesa sipërfaqja e djegur. Përveç shkatërrimit të pyjeve dhe tokave bujqësore, zjarret shkaktojnë dëme në banesa dhe biznese, godasin turizmin dhe industrinë, ndikojnë në shëndetin e njerëzve për shkak të tymit dhe shtojnë presionin mbi financat publike.
Spanja, vendi më i goditur
Spanja është vendi i BE-së me sipërfaqen më të madhe të djegur në vitin 2026.
Deri në fillim të gushtit janë regjistruar 185.948 hektarë të djegur, që përbëjnë rreth 38% të të gjithë sipërfaqes së djegur në Bashkimin Europian.
Mesatarja e viteve 2012–2025 për Spanjën, deri në javën e 31-të të vitit, ishte 85.626 hektarë. Kështu, shifra e këtij viti është më shumë se dyfishi i mesatares.
Për Spanjën, viti 2026 është aktualisht viti i tretë më i keq që nga viti 2012 për sipërfaqen e djegur. Rekordi mbetet viti 2022, kur u dogjën 258.340 hektarë, ndërsa në vitin 2012 u regjistruan 211.350 hektarë.
Franca përjeton vitin më të keq që nga 2012
Në vendin e dytë renditet Franca, me 99.092 hektarë të djegur deri në javën e 31-të, ose rreth 20% të totalit të BE-së.
Mesatarja e Francës për të njëjtën periudhë gjatë viteve 2012–2025 ishte 31.648 hektarë. Kjo do të thotë se në vitin 2026 sipërfaqja e djegur është më shumë se trefishi i mesatares.
Madje, 2026 është aktualisht viti më i keq për Francën që nga viti 2012. Rekordi i mëparshëm ishte në vitin 2019, kur zjarret përfshinë 86.888 hektarë.
Italia, Portugalia dhe Greqia gjithashtu të prekura rëndë
Pas Spanjës dhe Francës, ndër vendet më të goditura janë Italia me 79.084 hektarë, Portugalia me 47.776 hektarë dhe Greqia me 23.839 hektarë të djegur deri në fillim të gushtit.
Për Italinë, viti 2026 është aktualisht viti i pestë më i keq i 15 viteve të fundit për sa i përket sipërfaqes së djegur. E njëjta renditje vlen edhe për Portugalinë.
Ndërkohë, situata në Greqi paraqitet relativisht më pak e rëndë krahasuar me disa vite të mëparshme, pasi vendi ka regjistruar sipërfaqe shumë më të mëdha të djegura në disa sezone të kaluara.
Rritje e ndjeshme edhe në vende të tjera europiane
Zjarret nuk janë kufizuar vetëm në vendet e Mesdheut. Disa shtete europiane kanë regjistruar këtë vit rritje të ndjeshme të sipërfaqeve të djegura krahasuar me mesataren e 14 viteve të fundit.
Në Austri janë djegur 1.687 hektarë, kundrejt një mesatareje prej 513 hektarësh. Danimarka ka regjistruar 1.177 hektarë, krahasuar me 404 hektarë mesatarisht.
Në Gjermani janë djegur 6.045 hektarë, ndërsa mesatarja ishte 3.098 hektarë. Në Holandë, sipërfaqja e djegur ka arritur në 1.677 hektarë, kundrejt një mesatareje prej vetëm 352 hektarësh.
Edhe Mbretëria e Bashkuar ka regjistruar një rritje të fortë, me 22.206 hektarë të djegur, krahasuar me një mesatare prej 12.311 hektarësh.
Viti 2026 është tashmë ndër vitet më të këqija të 15 viteve të fundit për disa vende europiane, megjithëse sezoni i zjarreve nuk ka përfunduar ende.
Turqia, në një situatë krejt tjetër
Ndryshe paraqitet situata në Turqi, ku sipërfaqja e djegur këtë vit është ndjeshëm më e ulët se mesatarja historike.
Deri tani janë regjistruar 39.556 hektarë të djegur, ndërsa mesatarja për të njëjtën periudhë është rreth 134.707 hektarë.
“Rreziku i zjarreve nuk kufizohet më vetëm në Mesdhe”
Ekspertja Simone Varotto paralajmëron se ndryshimet në modelet e temperaturave dhe valët e të nxehtit po e zgjerojnë zonën e rrezikut nga zjarret.
Sipas saj, edhe zjarret e këtij viti në Anglinë jugore janë një sinjal alarmi. Më shumë se 20.000 hektarë janë prekur atje, duke treguar se rreziku nga zjarret nuk është më një problem i kufizuar vetëm në vendet mesdhetare.
Me valët e të nxehtit që vazhdojnë të përhapen në Europë dhe me pjesën më të nxehtë të verës ende në zhvillim, bilanci i vitit 2026 mund të rëndohet edhe më tej./ad