Last Updated on 10/10/2025 by adminfjala
Më 10 tetor 2015, kryeqyteti turk, Ankara, do të përjetonte një nga ditët më të zeza të historisë së tij moderne, kur dy shpërthime vetëvrasëse ndodhën pranë stacionit qendror të trenit, duke shkaktuar 102 të vdekur dhe mbi 500 të plagosur. Sulmet ndodhën në mes të një tubimi paqësor ku ishin mbledhur mijëra qytetarë, aktivistë të shoqërisë civile dhe përfaqësues të sindikatave, për të marshuar nën moton “Për paqe dhe demokraci”, vetëm pak javë para zgjedhjeve të përgjithshme në Turqi.
Ngjarja
Rreth orës 10:04 të mëngjesit, dy terroristë vetëvrasës aktivizuan eksplozivët në mesin e turmës së njerëzve që po mblidheshin për marshimin. Shpërthimet ndodhën me një diferencë prej pak sekondash dhe ishin aq të fuqishme, sa shumë trupa u shkatërruan përtej njohjes. Pamjet e marra menjëherë pas shpërthimeve ishin të tmerrshme: njerëz të gjakosur, të shtrirë në tokë, britma, panik dhe trupa të shpërndarë në një hapësirë të gjerë.
Dëshmitarët thanë se shpërthimet ndodhën në mënyrë të koordinuar dhe të qëllimshme, duke goditur pikërisht vendin ku ndodheshin grupet më të mëdha të protestuesve.
Konteksti politik dhe social
Në atë periudhë, Turqia po kalonte një moment të tensionuar politik dhe social. Lufta kundër organizatës separatiste kurde PKK ishte rindezur, ndërsa Siria ndodhej në kaos për shkak të luftës civile dhe forcimit të ISIS në kufirin jugor. Polarizimi politik brenda vendit kishte arritur nivele të larta, ndërsa liria e medias dhe protestat qytetare ishin në shënjestër të autoriteteve.
Tubimi i 10 tetorit ishte organizuar nga një koalicion partish dhe organizatash të majta, sindikata dhe aktivistë për të dënuar dhunën dhe për të kërkuar zgjidhje paqësore të konflikteve etnike dhe politike në vend. Shënjestrimi i këtij tubimi kishte për qëllim jo vetëm të mbillte terror, por edhe të përçante më tej shoqërinë turke.
Përgjegjësia dhe hetimi
Autoritetet turke fajësuan organizatën terroriste ISIS (Shteti Islamik) për sulmin, duke theksuar se ishte kryer nga dy sulmues vetëvrasës të lidhur me rrjete të brendshme të radikalizuara. Njëri prej tyre ishte i identifikuar më parë si pjesëtar i një celule terroriste që kishte lidhje me sulmin e mëparshëm në Suruç (korrik 2015), ku u vranë 33 persona.
Sipas autoriteteve, sulmet u organizuan nga celula të ISIS-it brenda territorit turk, të cilat kishin depërtuar përmes kufirit me Sirinë dhe ishin toleruar për një kohë të gjatë nga strukturat shtetërore, ndonjëherë edhe për arsye politike, për të balancuar ndikimin kurd në rajon. Kjo çoi në kritika të forta ndaj qeverisë turke, e cila akuzohej për papërgjegjshmëri në siguri dhe për një qasje selektive në luftën kundër terrorizmit.
Reagime kombëtare dhe ndërkombëtare
Pas sulmit, në të gjithë Turqinë u shpallën ditë zie kombëtare. Mijëra njerëz dolën në rrugë për të protestuar, jo vetëm kundër terrorizmit, por edhe kundër mënyrës si autoritetet po e menaxhonin situatën. Protestat u përballën me gaz lotsjellës dhe ndërhyrje të policisë, çka e rriti më tej zemërimin e qytetarëve.
Udhëheqës dhe institucione ndërkombëtare, përfshirë BE-në, OKB-në, dhe SHBA-në, dënuan ashpër sulmin dhe shprehën solidaritet me popullin turk. Organizata për të drejtat e njeriut si Amnesty International kërkuan një hetim të pavarur dhe transparencë nga autoritetet turke.
Pasojat
Politike: Sulmi i Ankarasë ndikoi ndjeshëm në atmosferën zgjedhore të vendit. Në zgjedhjet e 1 nëntorit 2015, partia në pushtet AKP arriti të rifitojë shumicën parlamentare, duke forcuar kontrollin e saj mbi institucionet.
Shoqërore: U rrit ndarja dhe polarizimi mes qytetarëve. Disa komunitete, veçanërisht kurdët dhe të majtët, e panë veten gjithnjë e më të margjinalizuar dhe të pambrojtur.
Siguri: Sulmi ekspozoi dobësitë serioze në sistemin e sigurisë kombëtare dhe nevojën për një strategji gjithëpërfshirëse kundër ekstremizmit dhe terrorizmit.
Përmbyllje
Sulmi i 10 tetorit 2015 në Ankara nuk ishte thjesht një akt i tmerrshëm dhune, por një moment ndarës në historinë moderne të Turqisë. Ai tregoi se terrorizmi nuk njeh kufij ideologjikë apo etnikë dhe se kur një shtet dështon të mbrojë qytetarët e tij, plagët që lihen pas janë të thella dhe të vështira për t’u shëruar.
Mbi 100 jetë të pafajshme u shuan në atë mëngjes tetori – shumica të rinj, aktivistë, studentë, punëtorë – njerëz që kishin dalë në rrugë jo për të kërkuar dhunë, por paqen.
Përgatiti: L.Veizi