Dalja jashtë është e rëndësishme për zhvillimin e fëmijëve, por ekspozimi në diell kërkon kujdes të veçantë.
Të luash në ajër të pastër është një nga aktivitetet më të dobishme për fëmijët. Koha jashtë ndihmon në zhvillimin fizik, emocional dhe njohës, përmirëson aftësitë motorike dhe u jep të vegjëlve mundësinë të eksplorojnë botën përreth tyre.
Por gjatë verës, kur temperaturat rriten dhe rrezet ultraviolet janë më të forta, prindërit duhet të jenë të kujdesshëm: A është i sigurt dielli për fëmijët e vegjël?
Përgjigjja është se dielli ka edhe përfitime, por lëkura e fëmijëve është shumë më e ndjeshme se ajo e të rriturve. Ajo është më e hollë dhe qelizat që prodhojnë melaninën – pigmentin natyral që mbron nga rrezet ultraviolet (UV) – nuk funksionojnë ende në të njëjtën mënyrë si tek të rriturit.
Për këtë arsye, ekspozimi në diell duhet të kontrollohet me kujdes, veçanërisht gjatë muajve të parë të jetës.
Djegiet nga dielli në fëmijëri mund të kenë pasoja edhe në të ardhmen
Rreziku më i menjëhershëm i ekspozimit të tepërt në diell është djegia e lëkurës.
Në rastet kur lëkura është e skuqur, por pa flluska, mund të përdoren produkte qetësuese dhe hidratuese sipas këshillës së mjekut. Nëse shfaqen flluska, duhet kërkuar ndihmë mjekësore nga pediatri, dermatologu ose urgjenca.
Por dëmi nga dielli nuk shfaqet vetëm menjëherë. Ekspozimi i tepërt gjatë fëmijërisë lidhet edhe me pasoja afatgjata, si:
- plakja e parakohshme e lëkurës;
- rritja e rrezikut për zhvillimin e kancerit të lëkurës, përfshirë melanomën.
Sasia e rrezatimit që merr lëkura gjatë fëmijërisë luan një rol të rëndësishëm në shëndetin e saj edhe shumë vite më vonë.
Bebet nën 6 muaj nuk duhet të ekspozohen në diell direkt
Një nga rregullat më të rëndësishme është:
Foshnjat nën 6 muaj nuk duhet të qëndrojnë në diell të drejtpërdrejtë.
Kjo vlen edhe kur janë në qytet dhe jo vetëm në plazh.
Për fëmijët më të mëdhenj duhet shmangur dielli gjatë orëve kur rrezet janë më të forta:
- nga ora 11:00 deri në 17:00 duhet të shmanget ekspozimi direkt;
- orët më të përshtatshme janë mëngjesi deri rreth orës 10:30 dhe pasditja pas orës 17:00.
Rreziku rritet veçanërisht në plazh, në mal ose pranë sipërfaqeve që reflektojnë rrezet e diellit, si uji, rëra dhe bora.
Hija, rrobat dhe kapelja janë mbrojtja e parë
Mbrojtja më e mirë për fëmijët nuk fillon me kremin e diellit, por me barrierat fizike.
Ekspertët rekomandojnë:
- rroba me mbrojtje UV;
- kapelë që mbron fytyrën dhe qafën;
- syze dielli me mbrojtje të lartë UVA dhe UVB.
Syzet e diellit për fëmijët nuk janë vetëm një aksesor estetik. Ato duhet të ofrojnë të paktën 99% mbrojtje ndaj rrezeve UVA dhe UVB.
Prindërit duhet të dinë gjithashtu se rrezet UV mund të depërtojnë edhe përmes disa rrobave, ombrellës dhe reve. Prandaj mbrojtja duhet të jetë e vazhdueshme.
Kremi i diellit: kur dhe si duhet përdorur?
Tek foshnjat nën 6 muaj rekomandohet shmangia e kremrave mbrojtës dhe e ekspozimit në diell. Nëse një situatë e veçantë e bën të pashmangshëm ekspozimin, duhet kërkuar këshilla e pediatrit.
Deri rreth moshës 3 vjeç, kremi mbrojtës duhet të konsiderohet një shtesë mbrojtjeje, jo masa kryesore.
Prioritet duhet të kenë:
- qëndrimi në hije;
- veshjet mbrojtëse;
- kapelja;
- syzet e diellit.
Kur përdoret kremi:
- zgjidhni faktor mbrojtës shumë të lartë, SPF 50 ose SPF 50+;
- aplikojeni rreth 20 minuta para daljes në diell;
- përsëriteni çdo 2 orë dhe pas çdo larjeje;
- përdorni sasi të mjaftueshme, pasi një shtresë shumë e hollë nuk siguron mbrojtjen e deklaruar.
Edhe pas nxirjes së lëkurës, tek fëmijët nuk rekomandohet përdorimi i faktorëve të ulët mbrojtës.
Jo çdo krem dielli është i përshtatshëm për fëmijët
Kremrat e destinuar për fëmijë, që zakonisht shënohen me termin “Kids”, janë të formuluar për lëkurën më të ndjeshme dhe shpesh kanë më pak përbërës që mund të shkaktojnë irritim ose alergji.
Preferohen kremrat me filtra fizikë, si oksidi i zinkut, të cilët krijojnë një shtresë mbrojtëse mbi lëkurë.
Për zgjedhjen e produktit më të përshtatshëm, veçanërisht tek fëmijët e vegjël ose ata me lëkurë shumë të ndjeshme, këshilla e pediatrit mbetet zgjedhja më e sigurt.
Vapa është një tjetër rrezik gjatë verës
Përveç rrezatimit diellor, fëmijët e vegjël janë më të ndjeshëm edhe ndaj temperaturave të larta.
Organizmi i tyre e rregullon më vështirë temperaturën dhe ata mund të dehidratohen më shpejt.
Për t’i mbrojtur:
- ofrojuni ujë shpesh fëmijëve më të rritur;
- ushqeni foshnjat me gji më shpesh;
- përfshini fruta dhe perime në ushqyerje;
- freskojini me ujë të vakët;
- mbani ambientet ku qëndrojnë të freskëta.
Shenjat që kërkojnë vëmendje
Nëse fëmija shfaq:
- të përziera;
- të vjella;
- lodhje;
- dhimbje koke,
duhet vendosur në hije, freskuar me ujë dhe duhet shmangur ekspozimi i mëtejshëm në vapë.
Në raste më të rënda, kur shfaqen:
- etje e fortë;
- urinim i pakët;
- dobësi e madhe;
- irritim i pazakontë;
- temperaturë;
- puls i shpejtë,
duhet kontaktuar menjëherë pediatri ose urgjenca.
Fëmijët mund të shijojnë verën, por me mbrojtjen e duhur
Qëllimi nuk është t’i mbajmë fëmijët larg natyrës dhe lojës jashtë. Ajri i pastër dhe aktiviteti fizik janë shumë të rëndësishëm për zhvillimin e tyre.
Çelësi është përdorimi i masave të duhura: hije, veshje mbrojtëse, shmangie e orëve të rrezikshme dhe kujdes ndaj vapës. Në këtë mënyrë, fëmijët mund të shijojnë verën në mënyrë të sigurt./ad