Last Updated on 27/07/2025 by adminfjala
27 korrik 1794
Më 27 korrik 1794 (9 Thermidor sipas kalendarit revolucionar francez), Maximilien Robespierre – një nga figurat më të fuqishme dhe më kontradiktore të Revolucionit Francez – u arrestua nga Konventa Kombëtare. Kjo shënoi fundin dramatik të një periudhe të errët dhe të përgjakshme në historinë franceze, të njohur si Mbretërimi i Terrorit.
Avokat dhe orator brilant, Robespierre ishte një nga ideologët më të zjarrtë të revolucionit dhe një përkrahës i flaktë i Virtytit Republikan, të cilin ai e lidhte ngushtësisht me Terrorin si mjet për të ndërtuar një shoqëri të pastër e të drejtë. Por në praktikë, ai e shndërroi drejtësinë revolucionare në një aparat vdekjeje. Si anëtar i Komitetit të Shpëtimit Publik, ai u bë arkitekti i një regjimi që përdori gijotinën për të eliminuar kundërshtarët realë dhe imagjinarë të Revolucionit.
Historianët llogarisin se nën ndikimin dhe urdhrat e tij, gjatë viteve 1793–1794 u ekzekutuan mbi 17,000 vetë – “armiq të Revolucionit”, shpesh pa gjyq të drejtë. Të gjithë, nga fisnikët e mbetur te revolucionarët rivalë, përfundonin në sheshin e gijotinës.
Por më në fund, Terrori nisi të përpinte edhe vetë krijuesit e tij. Frika, pasiguria dhe arbitrariteti që shoqëronin sundimin e Robespierre i shtynë deputetët e Konventës Kombëtare të bashkoheshin kundër tij. Mëngjesin e 27 korrikut 1794, ata e shpallën “të jashtëligjshëm”, dhe urdhëruan arrestimin e tij dhe aleatëve të tij më të afërt, përfshirë Louis Antoine de Saint-Just dhe Georges Couthon.
I vetëdijshëm se fundi ishte afër, Robespierre u përpoq të vriste veten me pistoletë, por vetëm u plagos rëndë në nofull. I mbuluar në gjak dhe i paaftë për të folur, ai u mbajt gjallë për të përballur gijotinën.
Më 28 korrik 1794, vetëm një ditë pas arrestimit, Robespierre dhe 21 bashkëpunëtorë të tij u ekzekutuan në Sheshin e Revolucionit, përpara një turme që, këtë herë, nuk brohoriste me entuziazëm, por shihte në heshtje fundin e një njeriu që kishte mbjellë vdekje në emër të dritës.
Rënia e Robespierre shënoi fundin e Mbretërimit të Terrorit dhe fillimin e një faze të re më të moderuar në Revolucionin Francez – një fazë që do të përgatiste terrenin për ngjitjen e një figure tjetër dominuese: Napoleon Bonaparte.
Historia e tij mbetet një paralajmërim i fuqishëm: kur drejtësia vihet në shërbim të fanatizmit, ajo mund të kthehet në një formë tjetër tiranie.