Last Updated on 15/06/2026 by EL
Një studim i ri gjenetik ka zbuluar se endometrioza mund të ketë pasoja shumë më të gjera sesa mendohej deri më tani, duke ndikuar jo vetëm në sistemin riprodhues, por edhe në shëndetin e zemrës dhe metabolizmin e kolesterolit. Hulumtimi, i bazuar në të dhënat e më shumë se një milion grave, ka identifikuar mekanizmat gjenetikë që qëndrojnë pas sëmundjes dhe ka hedhur dritë mbi lidhjen e saj me probleme kardiovaskulare, artritin dhe depresionin. Endometrioza është një sëmundje inflamatore kronike që prek rreth 10% të grave në moshë riprodhuese dhe karakterizohet nga prania e indeve të ngjashme me ato të mitrës në zona të tjera të legenit. Shkencëtarët nga University of Pennsylvania analizuan të dhëna gjenetike, proteina, mikrobiomën dhe simptomat e sëmundjes, duke zbuluar 58 rajone të ADN-së të lidhura me endometriozën, 27 prej të cilave nuk ishin identifikuar më parë. Në total u gjetën 314 gjene që luajnë rol në zhvillimin e saj. Një nga zbulimet më interesante është se shumë prej këtyre gjeneve lidhen me lëvizjen e qelizave. Kjo sugjeron se endometrioza mund të mos shkaktohet vetëm nga rritja e indeve në vende të papërshtatshme, por edhe nga mekanizmat që u lejojnë qelizave të migrojnë në organizëm. Kjo mund të hapë rrugën për trajtime të reja më të targetuara. Studimi zbuloi gjithashtu se gjene të tjera të përfshira në sëmundje lidhen me inflamacionin dhe sistemin imunitar. Kjo mund të shpjegojë pse gratë me endometriozë kanë më shumë gjasa të përballen me probleme të zemrës, artrit apo depresion. Ekspertët theksojnë se diagnoza e sëmundjes shpesh vonohet mesatarisht me tetë vjet, duke i ekspozuar pacientet ndaj inflamacionit të zgjatur që mund të favorizojë zhvillimin e sëmundjeve kronike.
Një tjetër zbulim i rëndësishëm lidhet me shëndetin e zemrës. Disa nga gjenet dhe proteinat e identifikuara ndikojnë si në endometriozë ashtu edhe në rregullimin e kolesterolit dhe në rrezikun për sëmundje kardiovaskulare. Studiuesit gjetën ndryshime edhe në mikrobiotën e zorrëve. Gratë me endometriozë kishin nivele më të ulëta të bakterieve Bifidobacteriaceae, të cilat ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të mukozës së zorrëve dhe në forcimin e mbrojtjes imunitare. Sipas autorëve, edhe këto baktere mund të bëhen objektiv i terapive të reja në të ardhmen.