Më 11 qershor 1970, një kapitull i ri u hap në historinë ushtarake të Shteteve të Bashkuara, kur Anna Mae Hays dhe Elizabeth P. Hoisington morën zyrtarisht gradën e gjeneralit, duke u bërë gratë e para që arrinin një rang kaq të lartë në forcat e armatosura amerikane.
Ngjarja ishte shumë më tepër sesa një promovim ushtarak. Ajo simbolizoi fundin e një epoke gjatë së cilës gratë kishin shërbyer në ushtri kryesisht në role ndihmëse, pa pasur mundësinë të ngjiteshin në nivelet më të larta të komandës. Për herë të parë në historinë e SHBA-së, dy gra fitonin statusin e gjeneralit, një post që deri atëherë kishte qenë ekskluzivisht domen i burrave.
Anna Mae Hays: infermierja që arriti gradën e gjeneralit
E lindur në vitin 1920 në shtetin e Pensilvanisë, Anna Mae Hays iu bashkua korpusit të infermierëve të ushtrisë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ajo shërbeu në frontet më të vështira, duke trajtuar të plagosur në Indi, Kore dhe Vietnam.
Për dekada me radhë, Hays fitoi reputacion si një administratore dhe profesioniste e jashtëzakonshme në sistemin ushtarak shëndetësor. Në vitin 1970, ajo u emërua gjenerale brigade, duke u bërë gruaja e parë në historinë e ushtrisë amerikane që mbante këtë gradë.
Karriera e saj u konsiderua një dëshmi se aftësitë drejtuese nuk varen nga gjinia, por nga përkushtimi, profesionalizmi dhe aftësia për të marrë përgjegjësi.
Elizabeth Hoisington: pionierja e Korpusit të Grave
Po atë ditë, edhe Elizabeth Hoisington mori gradën e gjeneralit. Ajo kishte hyrë në shërbim gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe ishte bërë një nga figurat kryesore të Korpusit të Grave të Ushtrisë (Women’s Army Corps – WAC).
Hoisington punoi për vite të tëra për zgjerimin e rolit të grave në ushtri, në një kohë kur shumë poste u konsideroheshin ende të papërshtatshme për to. Ajo drejtoi programe rekrutimi, trajnimi dhe integrimi, duke ndihmuar që mijëra gra të fitonin mundësi të reja në shërbimin ushtarak.
Promovimi i saj në gradën e gjeneralit përfaqësoi njohjen zyrtare të kontributit që gratë kishin dhënë për dekada në mbrojtjen kombëtare.
Një hap drejt barazisë
Viti 1970 ishte një periudhë ndryshimesh të mëdha shoqërore në Shtetet e Bashkuara. Lëvizja për të drejtat e grave po fitonte terren dhe institucionet tradicionale po përballeshin me presion për t’u hapur ndaj mundësive të barabarta.
Emërimi i Hays dhe Hoisington nuk i zgjidhi menjëherë pabarazitë në ushtri, por ai dërgoi një mesazh të qartë: gratë mund të arrinin nivelet më të larta të drejtimit ushtarak.
Në dekadat që pasuan, gjithnjë e më shumë gra do të ngjiteshin në poste të larta komanduese, do të drejtonin njësi luftarake dhe madje do të merrnin përgjegjësi strategjike në Pentagon. Por rruga drejt këtyre arritjeve u hap më 11 qershor 1970, kur Anna Hays dhe Elizabeth Hoisington u bënë gjeneralet e para në historinë e ushtrisë amerikane.
Sot, emrat e tyre kujtohen jo vetëm si një moment i rëndësishëm në historinë ushtarake amerikane, por edhe si simbol i thyerjes së barrierave që për shumë kohë kishin kufizuar rolin e grave në institucionet më konservatore të shoqërisë.
Përgatiti: L.Veizi