Natën mes 9 dhe 10 marsit 1945, kryeqyteti japonez përjetoi një nga katastrofat më të mëdha në historinë e luftës ajrore. Në kulmin e Lufta e Dytë Botërore, avionët bombardues amerikanë kryen një sulm masiv mbi Tokio, duke shkaktuar një zjarr shkatërrues që do të vriste rreth 100 mijë njerëz dhe do të linte mbi një milion të tjerë pa shtëpi.
Operacioni u zhvillua nga Forcat Ajrore të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara dhe mbante emrin e koduar Operacioni Meetinghouse. Në histori ai njihet edhe si Sulmi Ajror i Madh i Tokios – një nga bombardimet konvencionale më vdekjeprurëse të kryera ndonjëherë.
Strategjia e re e bombardimeve
Në fillim të vitit 1945, komandantët amerikanë kishin vendosur të ndryshonin strategjinë e sulmeve ajrore kundër Japonisë. Në vend të bombardimeve të larta dhe të përqendruara mbi objektiva industrialë, u zgjodhën sulme në lartësi të ulët me bomba ndezëse mbi zonat urbane.
Shumica e ndërtesave në Tokio ishin të ndërtuara me dru dhe materiale të lehta, gjë që i bënte shumë të prekshme nga zjarret. Kjo e ktheu qytetin në një objektiv ideal për bombardime që synonin krijimin e “stuhive të zjarrit”.
Operacioni u drejtua nga gjenerali amerikan Curtis LeMay, komandant i forcave bombarduese në Paqësor.
Sulmi i natës
Pak pas mesnatës së 10 marsit, qindra bombardues të tipit Boeing B‑29 Superfortress u shfaqën mbi qiellin e Tokios. Ata fluturonin në lartësi të ulët dhe hodhën mijëra bomba ndezëse mbi lagjet e dendura të qytetit.
Brenda pak minutash, qindra vatra zjarri u bashkuan në një stuhi gjigante flakësh. Erërat e forta dhe dendësia e ndërtesave përhapën zjarrin me shpejtësi të frikshme. Lagje të tëra u shndërruan në një det flakësh, ndërsa banorët përpiqeshin të shpëtonin në rrugë apo në kanalet e ujit.
Shumë njerëz vdiqën nga flakët, tymi ose nga temperaturat ekstreme që krijoi stuhia e zjarrit. Rreth 100 mijë civilë humbën jetën brenda një nate, ndërsa mbi një milion njerëz mbetën pa strehë.
Shkatërrimi i qytetit
Sipas vlerësimeve të kohës, mbi 40 kilometra katrorë të qytetit u shkatërruan pothuajse plotësisht. Lagje të tëra u zhdukën nga harta, duke lënë pas vetëm gërmadha dhe rrënoja të djegura.
Bombardimi i Tokios konsiderohet edhe sot si një nga bombardimet konvencionale më vdekjeprurëse në histori, shpesh i krahasuar me shkatërrimin e qyteteve evropiane gjatë luftës.
Parathënie e fundit të luftës
Sulmi ishte pjesë e një fushate të gjerë bombardimesh kundër Japonisë që synonte të thyente kapacitetin industrial dhe moralin e vendit. Vetëm disa muaj më vonë, lufta do të hynte në fazën e saj më dramatike me hedhjen e bombave atomike mbi Hiroshima dhe Nagasaki në gusht 1945.
Bombardimi i madh i Tokios mbetet një nga episodet më tragjike të luftës në Paqësor – një natë kur qielli u mbush me zjarr dhe një qytet i tërë u zhyt në katastrofë.
Përgatiti: L.Veizi