Mali i Zi këtë javë bëri përparim të mëtejshëm në procesin e pranimit në BE, pasi anëtarët aktualë të bllokut ranë dakord të fillojnë punën për një traktat pranimi për kombin e vogël ballkanik.
Të mërkurën, ambasadorët nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së thanë se kishin vendosur të ngrinin një “grup pune ad hoc” për të hartuar një pakt pranimi, i përshkruar si një “pikë kyçe” dhe “një hap i madh drejt pranimit në Bashkimin Evropian” nga Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa.
Në një takim të Komitetit të Përbashkët Konsultativ (KPK) të mbajtur të premten në kryeqytetin e Malit të Zi, Podgoricë, Ministrja e Çështjeve Evropiane Maida Gorcevic tha se, krahas mbylljes së kapitujve të negociatave, hartimi i një pakti pranimi paralajmëron “xhiron e fundit të një maratone katërmbëdhjetëvjeçare në rrugën drejt BE-së”. Ajo shtoi se ky veprim shënon fazën e fundit të procesit të negociatave, me anëtarësimin në BE të planifikuar për vitin 2028.
KPK-ja, e krijuar midis BE-së dhe shoqërisë civile malazeze, është një platformë që ofron një perspektivë të shoqërisë civile brenda kornizës institucionale të BE-së në lidhje me Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit midis dy palëve.
Gorcevic theksoi gjithashtu rolin e rëndësishëm që luan shoqëria civile në procesin e anëtarësimit të Malit të Zi përmes pjesëmarrjes së saj në grupet e punës.
Duke folur në të njëjtin aktivitet, zëvendëskryetari i Delegacionit të BE-së në Mal të Zi, Riccardo Serri, tha se “Mali i Zi ka një mundësi historike për ta mbyllur procesin e pranimit në Bashkimin Evropian”.
“Por nuk ka kohë për të humbur, progresi varet nga zbatimi i reformave konkrete në muajt në vijim”, shtoi Serri, duke vënë në dukje se ky proces duhet të nxitet nga institucionet në bashkëpunim me shoqërinë civile.
Mali i Zi, së bashku me Shqipërinë, ka qenë një kandidat kryesor për t’u bashkuar me bllokun që nga pranimi i Kroacisë në vitin 2013. Aktualisht ai ka një marrëdhënie të veçantë me Bashkimin Evropian, pasi ndërsa nuk është pjesë e Eurozonës, Mali i Zi ka miratuar në mënyrë të njëanshme euron si monedhën e tij.
Bisedimet e pranimit kanë vazhduar për rreth 14 vjet, megjithëse kanë mbetur disa pengesa kryesore, të cilat Mali i Zi po përpiqet t’i adresojë tani.
Bashkimi Evropian ka krijuar të ashtuquajturat “grupime”, të cilat janë grupim i kritereve të caktuara, nga taksimi te politika mjedisore, me të cilat Mali i Zi duhet të përputhet për t’u anëtarësuar në BE.
Podgorica deri më tani ka përfunduar negociatat për 14 nga 35 grupet. Të mërkurën, Komisionerja Evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, konfirmoi se “vendi i Malit të Zi brenda BE-së tani po merr formë”.
“Gjithashtu ofron një mundësi për të nxjerrë mësime nga zgjerimet e kaluara dhe për të përfshirë masa mbrojtëse të reja dhe më të forta në traktatet e ardhshme të pranimit për të parandaluar kthimin prapa në sundimin e ligjit dhe vlerat themelore”, tha Kos.