Dokumentari i Amy Berg për zërin e “Grace” dhe “Hallelujah” mbërrin si një ngjarje në kinema më 16, 17 dhe 18 mars.
nga Alessandra Magliaro
Një histori për dashurinë dhe dëshirën për t’u dashur; një histori brishtësie dhe pasigurish; e një talenti të jashtëzakonshëm; e një historie familjare me një hije atërore aq të rëndë sa të shoqëron gjithë jetën. Por mbi të gjitha, historia e njërit prej zërave më të bukur dhe më unikë në historinë e rock-ut.
Bëhet fjalë për Jeff Buckley-n, shpirtin e sinqertë dhe të ëmbël që shënoi një brez dhe që mbetet legjendë 60 vjet nga lindja e tij (17 nëntor 1966) dhe pothuajse 30 vjet nga vdekja e tij (29 maj 1997).
Regjisorja Amy Berg, e cila më parë ka rikthyer në dritë figurën e Janis Joplin, përpiqet të depërtojë përtej mitit dhe të zbulojë njeriun pas emrit Jeff Buckley. Ajo arrin të bindë të ëmën, Mary Guibert — me të cilën ai ishte thellësisht i lidhur dhe që sot kujdeset për trashëgiminë e tij artistike — si dhe Rebecca Moore, Joan Wasser, Ben Harper, Michael Tighe dhe Parker Kindred, të flasin për herë të parë. Pamje të pabotuara, përveç materialeve nga koncertet dhe turneu historik amerikan, hedhin dritë mbi jetën e tij private në skenën kulturore të Nju Jorkut të viteve ’80 dhe ’90.
“It’s Never Over, Jeff Buckley”, bashkëprodhuar nga Brad Pitt, u prit me duartrokitje në këmbë në Sundance Film Festival dhe u shfaq edhe në Festivalin e Filmit në Romë. Tani vjen në Itali me Nexos Studios si një ngjarje kinemaje më 16, 17 dhe 18 mars, gati për të ribashkuar publikun me një artist karizmatik, pavarësisht vetes së tij.
Fjala “legjendë” është pothuajse e pashmangshme kur flitet për Jeff Buckley-n. Si ndryshe mund të përkufizohet albumi i tij debutues, Grace, i vetmi i publikuar gjatë jetës së tij, që përcaktoi një epokë dhe sot konsiderohet ndër albumet më të mëdha të të gjitha kohërave? Dhe interpretimet që ai i donte aq shumë, mbi të gjitha “Hallelujah” e Leonard Cohen, që vazhdon të të drithërojë sa herë e dëgjon.
Jeff Buckley kishte një zë të jashtëzakonshëm akrobatik, me një diapazon prej katër oktavash — bariton, tenor dhe falseto — i aftë të ishte njëkohësisht femëror dhe mashkullor, soul dhe rock, i mbushur me trishtim dhe energji, i fuqishëm dhe intim. Ai të shqyen zemrën dhe vazhdon ta bëjë këtë edhe në këtë dokumentar prekës, i cili ndihmon të kuptosh më shumë për djalin që takoi vonë të atin, Tim Buckley, një figurë po aq legjendare dhe e trazuar, që e donte dhe e refuzonte njëkohësisht; për muzikantin që jetoi me dhe për muzikën, aq i etur sa u ngjit në skelën e një koncerti të Led Zeppelin vetëm për të përthithur energjinë e tyre; për artistin që bashkëjetonte në universin e tij muzikor me Nina Simone, Nusrat Fateh Ali Khan, Édith Piaf dhe Soundgarden — emra legjendarë që u bënë ndër admiruesit e tij të parë.
Historia e Jeff Buckley-t është, në shumë aspekte, e ngjashme me atë të figurave të tjera të brishta të muzikës: një artist që luftonte me pritshmëritë e të tjerëve, duke nisur nga kompania diskografike. Ai vdiq para kohe, më 29 maj 1997, në Memphis, ku ishte tërhequr për t’i shpëtuar presionit mediatik, për të pushuar pas një turneu të lodhshëm dhe për të përgatitur albumin e dytë në një shtëpi modeste me qira. Legjenda thotë se u hodh në ujërat me baltë të Lumit Wolf nën tingujt e “Whole Lotta Love” të Led Zeppelin. U mbyt pa asnjë gjurmë droge në organizëm, përveç një birre, pasi kishte lënë mesazhe dashurie dhe krenarie për nënën e tij Mary — e cila e kishte lindur në moshën 17-vjeçare dhe e kishte rritur e vetme — si dhe për Rebecca-n dhe Joan-in, që ende sot e kujtojnë mes lotësh.
Në dokumentarin e Berg-ut, fryt i viteve kërkimesh dhe arkivash, Jeff shprehet: “Muzika ishte nëna ime, ishte babai im”. Megjithatë, ai e kaloi jetën duke u përpjekur t’i shpëtonte hijes së Tim-it, zërin e të cilit e kishte trashëguar. Tim Buckley vdiq në moshën 28-vjeçare, viktimë e alkoolit dhe drogës — një fat i zakonshëm për shumë muzikantë të jashtëzakonshëm të viteve ’70.
Frika e Jeff-it nga humbja e lirisë artistike dhe presioni që ndjente janë sot më aktuale se kurrë, në një kohë kur fjala “brishtësi” nuk është më tabu. Ajo që mbetet është ai zë i pabesueshëm, ai album legjendar Grace dhe, tani, dokumentari i Amy Berg, që na lejon të hyjmë pak më thellë në botën e tij të ndjeshme dhe të papërsëritshme.
Burimi: ansa.it/ Përgatiti për botim: L.Veizi