Last Updated on 19/02/2026 by Anisa
Pesha e ulët në lindje, numri i nefroneve dhe sëmundja e veshkave.
Nga Alket Koroshi
(Mjek nefrolog)
Po shfaqen gjithnjë e më shumë prova që nxjerrin në pah pasojat e gjera të programimit prenatal (intrauterin) mbi funksionin e organeve dhe sëmundjet në të rritur. Tek njerëzit, pesha e ulët në lindje (LBW) ndodh më shpesh në komunitetet e disavantazhuara, midis të cilëve shpesh ka një incidencë disproporcionale të lartë të sëmundjeve kardiovaskulare të të rriturve, hipertensionit, diabetit mellitus dhe sëmundjes së veshkave.
Në të vërtetë, shumë studime epidemiologjike kanë gjetur një lidhje të anasjelltë midis LBW dhe presionit më të lartë të gjakut në foshnjëri dhe fëmijëri, dhe hipertensionit të hapur në moshë madhore. Modele të shumta kafshësh kanë demonstruar lidhjen e LBW me hipertensionin e mëvonshëm, të ndërmjetësuar, të paktën pjesërisht, nga një deficit i lindur i nefroneve i shoqëruar. Megjithëse nuk është treguar asnjë korrelacion i drejtpërdrejtë midis numrit të nefroneve dhe peshës në lindje tek njerëzit me hipertension, numri i nefroneve u gjet të jetë më i ulët tek të rriturit me hipertension esencial, dhe glomerulet kanë tendencë të jenë më të mëdha tek njerëzit me peshë më të ulët në lindje. Një rritje në madhësinë glomerulare është në përputhje me hiperfiltrimin e nevojshëm nga një reduktim në sipërfaqen totale të filtrimit, gjë që sugjeron një deficit të lindur të nefroneve. Hiperfiltrimi manifestohet klinikisht si mikroalbuminuri dhe humbje e përshpejtuar e funksionit renal, prevalenca e të cilave është më e lartë tek të rriturit që kishin pasur peshë të ulët trupore (LBW). Një veshkë me një numër të reduktuar nefronesh ka më pak rezervë renale për t’u përshtatur me tepricat dietike ose për të kompensuar dëmtimin e veshkave, siç theksohet në mjedisin e transplantimit të veshkave, ku raportet më të vogla të peshës trupore të veshkave me atë të marrësit shoqërohen me rezultate më të dobëta, pavarësisht nga faktorët imunologjikë.
Si hipertensioni ashtu edhe diabeti janë shkaqet kryesore të sëmundjes renale në fazën e fundit në të gjithë botën, dhe incidenca e tyre është në rritje, veçanërisht në komunitetet e pazhvilluara. Programimi perinatal i këtyre 2 sëmundjeve, si dhe i numrit të nefroneve, mund të ketë një ndikim sinergjik në zhvillimin e hipertensionit dhe sëmundjes së veshkave në jetën e mëvonshme. Provat ekzistuese sugjerojnë që pesha e lindjes duhet të përdoret si një shënues zëvendësues për rrezikun e ardhshëm të sëmundjes në të rritur. Megjithëse zgjidhja ideale për të minimizuar morbiditetin do të ishte zhdukja e LBW, derisa të realizohet kjo zgjidhje, është e domosdoshme të rritet ndërgjegjësimi për implikimet e saj prognostike dhe të përqendrohet vëmendje e veçantë drejt modifikimit të hershëm të faktorëve të rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare dhe renale tek individët me LBW.