Përgatiti: Leonard Veizi
Në çdo zemër shqiptari, 28 nëntori nuk është thjesht një datë, por një kushtrim që lëviz gjakun e historisë, një kujtim i thellë i ringjalljes dhe guximit. Ai ishte çasti kur pluhuri i robërisë u shkund përfundimisht nga shpirti i kombit…
…Atë ditë vjeshte të vitit 1443, Gjergj Kastrioti, pas një kthimi heroik nga errësira, u ngjit në majë të Kështjellës së Krujës. Aty, ai nuk ngriti vetëm një copë pëlhure mbi mure, por vulosi me zjarr fatin e një populli të tërë, duke valëvitur madhërishëm flamurin kuq e zi – simbolin e paprekshëm të lirisë. Kjo ishte më shumë se një betejë e fituar; ishte lindja e epopesë që do të frymëzonte shekujt, duke i dhënë shqiptarëve një emër dhe një zemër të pathyeshme.
Ngjarja
28 nëntori i vitit 1443 shënoi një kthesë historike: Gjergj Kastrioti Skënderbeu dhe forcat e tij çliruan Krujën dhe ngritën flamurin mbi kështjellë. Vetëm pak javë më herët, më 3 nëntor, Skënderbeu kishte braktisur ushtrinë osmane në Betejën e Nishit, duke e përdorur këtë çast si pikënisje për t’u rikthyer në trojet e tij. Në krye të 300 kalorësve besnikë, ai ringjalli Principatën e Kastriotëve dhe u bë sundimtari i Krujës.
Shembulli i tij u bë shkëndijë frymëzimi për princat shqiptarë, duke çuar në thirrjen e Kuvendit të Lezhës, më 2 mars 1444. Pavarësisht kundërshtive mes familjeve fisnike, aty u themelua një bashkim politik e ushtarak – Lidhja Shqiptare e Lezhës – me Skënderbeun si kryekomandant.
Fitorja e parë e forcave të Lidhjes, beteja e Torviollit më 1444, shënoi fillimin e një rezistence të gjatë, që do të zgjaste më shumë se dy dekada. Nën udhëheqjen e Skënderbeut, ushtria shqiptare arriti mbi 20 fitore të rëndësishme dhe përballoi tre rrethime të egra të Krujës, të udhëhequra drejtpërdrejt nga sulltanët osmanë.
Për të siguruar aleanca, në vitin 1451, Skënderbeu nënshkroi Traktatin e Gaetas me Mbretërinë e Napolit. Ai luftoi krah venedikasve edhe në Luftën osmane–veneciane, në vitet 1463–1479, – duke mbajtur shtyllat e rezistencës shqiptare deri në ditët e fundit të jetës së tij. Skënderbeu u nda nga jeta më 17 janar 1468, por la pas një trashëgimi historike që do të ushqente identitetin dhe aspiratat e shqiptarëve ndër shekuj.
Epilogu
Dhe kështu, me vdekjen e heroit, epopeja mbaroi në tokë, por nuk u shua. Flamur kuq e zi, i ngritur në 1443, nuk ishte thjesht një simbol dinastik, por u shndërrua në veshjen e shpirtit shqiptar. Ishte vula e paçmuar që Skënderbeu la pas, një trashëgimi që fjeti nën hirin e robërisë, por që kurrë nuk u fashit.
Flamuri i kuq me shqiponjën e zeze dykrenash u bë busulla që i udhëhoqi rilindasit, duke mbushur me frymë Kuvendin e Vlorës më 1912, kur u valëvit sërish, këtë herë për të vulosur Pavarësinë.