Zbulimi/ Truri i njeriut nga 12,000 vjet më parë ende i paprekur: si është e mundur kjo?!

113 563 lexime

124,178FansaPëlqeje

Sa kohë mund të mbijetojë një tru pas vdekjes së një personi? Shumë pak, argumentohet përgjithësisht, pasi konsiderohet të jetë një nga pjesët e trupit të njeriut që është e para që ndryshon pas vdekjes. Megjithatë, një studim i trurit të njerëzve të vdekur të ruajtur natyrshëm për qindra ose mijëra vjet, identifikoi 1300 raste në të cilat organet mbijetuan edhe kur të gjitha indet e tjera të buta u prishën. Disa prej këtyre trurit janë më shumë se 12,000 vjet të vjetër.

INDET E BUTA TË TRURIT. Shpjegon Alexandra Morton-Hayward nga Universiteti i Oksfordit: “Është vërtet shumë e çuditshme. Truri i njerëzve të vdekur, i vetmi ind i butë që është ruajtur, janë gjetur në mbytjet e anijeve të fundosura dhe në varre të zhytura nën ujë, ku kockat notonin në brenda tyre.Te themi te drejten ne fakt nuk presim qe te ruhet nje tru e aq me pak ne ambjentet ku jane zbuluar.Nese si arkeolog do te gërmoja një varr dhe do të gjeja një tru duke lëvizur brenda një kafke. , do të isha i shokuar. Dhe në veçanti, ne kurrë nuk prisnim që indet e buta të mund të ruheshin në mjedise të ngopura me ujë. Megjithatë, në realitet, disa studiues kanë zbuluar trurin e njeriut të ruajtur mirë në sasi më të mëdha se sa pritej dhe në rrethana befasuese “, thotë Alexandra Morton-Hayward e cila kreu studimin e parë sistematik të fenomenit. Rezultatet u botuan në Proceedings of the Royal Society B.

PROCESI QË I RUAN ATO. Me ekipin e tij ai ka bashkuar një bazë të dhënash me mbi 4400 tru të ruajtur të njeriut të gjetur në mbarë botën dhe disa prej tyre ai i ka studiuar personalisht. “E vendosa një në një makinë MRI, që ishte një gabim i tmerrshëm. Nuk e kuptova se sa hekur kishte në të. Por më lejoi disa zbritje,” thotë Morton-Hayward. Në shumicën e rasteve, ruajtja e trurit mund të shpjegohet me procese të njohura. “Për shembull, truri i  sakrificave njerëzore të Inkas  të varrosur në majë të një vullkani në Amerikën e Jugut rreth vitit 1450 pas Krishtit u tha në ngrirje së bashku me trupat.” Trupat dhe truri i banorëve të kënetës si Tollund Man, i cili u var dhe u hodh në një moçal 2400 vjet më parë në atë që sot është Danimarka, u ruajtën nga një proces rrezitjeje i ngjashëm me atë të përdorur për lëkurën.

Lexo edhe :  1 prilli Dita e Gënjeshtrave, historia dhe origjina e saj

Dhe saponifikimi, në të cilin substancat yndyrore shndërrohen në një formë sapuni, ka ruajtur trurin e disa njerëzve të pushkatuar në vitin 1936 gjatë Luftës Civile Spanjolle dhe të varrosur në një varr masiv.

Por proceset e njohura ruajnë të gjitha indet e buta, jo vetëm trurin. Procese të tilla nuk shpjegojnë 1300 rastet në të cilat truri është i vetmi ind i butë që mbijeton. “Mekanizmi është krejtësisht i ndryshëm,” thotë Morton-Hayward. “Karakteristika kryesore është se na ka mbetur vetëm truri dhe kockat. Nuk ka lëkurë, as muskuj, as zorrë.” Shën Hedwig e Silesisë , për shembull, u varros në Poloni në vitin 1243. Kur trupi i saj u zhvarros në shekullin e 17-të, u zbulua se truri i saj ishte i ruajtur, gjë që në atë kohë i atribuohej fuqisë hyjnore.

STUDIME MBI DEMENCËN. Hipoteza e punës e Morton-Hayward është se, në rrethana të caktuara, substanca të tilla si hekuri janë të afta të shkaktojnë formimin e lidhjeve të kryqëzuara midis proteinave dhe lipideve, duke formuar molekula më të qëndrueshme që i rezistojnë degradimit. “Mekanizmat janë të ngjashëm me ata që shohim në sëmundjet neurodegjenerative , siç është demenca,” thotë ai. “Pra, nëse do të mund të kuptonim se çfarë po ndodh me trurin pas vdekjes, nuk është e paimagjinueshme që ne të mund të hedhim dritë mbi atë që po ndodh në plakjen e trurit gjatë jetës.”

TRURIN E KAFSHËVE. Përfundimi i punës është i rëndësishëm sepse truri i ruajtur shpesh ka të njëjtën ngjyrë si dheu përreth. Prandaj, ka shumë të ngjarë që materiali i trurit të hidhet shpesh gjatë gërmimeve arkeologjike sepse nuk njihet për atë që është, argumentojnë studiuesit. Edhe pse studimi u fokusua në trurin e njeriut, gjetjet duhet të zbatohen edhe për kafshët. Ka të paktën 700 shembuj të trurit të kafshëve të ruajtura në fosile – thotë Morton-Hayward – dhe më të vjetrit janë artropodët që janë gjysmë miliardë vjet të vjetër./E.T

Të fundit

Hodaj: Në kongresin e UEFA-s, simbolet e Kosovës u shkelën në mënyrë flagrante

Ish-ushtruesi i detyrës së Sekretarit të Përgjithshëm të Federatës së Futbollit të Kosovës dhe ish-avokati i saj, Taulnt Hodaj...

Komediani Russell Brand akuzohet për përdhunim

Russell Brand është akuzuar për përdhunim, sulm të pahijshëm dhe sulm seksual midis viteve 1999 dhe 2005. Akuzat mbi tw janw ngritur nga 4...

Foto/ Projekti arkitektonik që do të transformojë stadiumin “Selman Stermasi”

Stadiumi “Selman Stërmasi” do të trasformohet, duke u kthyer në një strukturë urbane të rigjallëruar, me sheshe publike të gjalla, hapësira të gjelbra dhe...

E rënde/ Humb jetën në mes të rrugës një polic, dyshohet se…

Një zyrtar policor 47-vjeçar ka humbur jetën sot rreth orës 14:45 në rrugën “Ahmet Korenica” në Prishtinë. Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë, i...

Shtohen kontrollet në rrugë/ Qato: Kush parakalon në tunel do t’i hiqet patenta

Policia ka përcaktuar zonat ku ndodhin edhe më shumë aksidente. Për të parandaluar ngjarjet në to do të ketë kontrolle të shtuara dhe masa më...

Lajme të tjera

Web TV