Historia misterioze e kërkimit të Zotit

113 563 lexime

124,178FansaPëlqeje

Njerëzit e kanë kërkuar gjithmonë Zotin dhe e kanë imagjinuar dhe adhuruar atë në mënyra që ndryshojnë vazhdimisht me kalimin e kohës.

Rindërtimi i mënyrës se si njerëzit e kanë imagjinuar Perëndinë me kalimin e kohës mund të ketë shumë surpriza. Kjo pasi Perënditë u janë shfaqur njerëzve në një larmi të pafundme formash. Madje edhe Zoti ynë, ai i hebrenjve, të krishterëve dhe myslimanëve, duket se në kohët e lashta ka pasur identitete të padyshimta.

ZOTI I KAFSHËVE. Paraqitja e parë e një hyjnie me formë njeriu, por me brirë dre dhe lëkurë ujku, u gjet në shpellën e tre vëllezërve (Francë) dhe daton 25 mijë vjet më parë. Ai ishte një shaman i hyjnizuar (një lloj prifti primitiv në kontakt me shpirtrat).

ZOTI I BIBLËS. Zoti në perëndinë hebraike të Biblës: edhe nëse ai humbi, me popullin e tij në mërgim, ai konsiderohej krijuesi, i vetmi Zot i vërtetë, i të gjithëve, jo më vetëm një mbrojtës i popullit të tij. Dhe ky imazh i ri i Zotit u përhap falë mjetit të frikshëm teologjik-popullarizues të Biblës. Por u desh kohë dhe sot dihet se ishte një rrugëtim i gjatë.

Por sot është ngritur hipoteza se është në fakt një gjurmë gjuhësore e një faze të mëparshme politeiste të fesë hebraike, e ndikuar nga kultet e tokës së Kanaanit, drejtuar perëndisë El. Eloah lexon “Alah”, tingull me të cilin muslimanët tregojnë Zotin. Duhet mbajtur mend se, sipas shkrimeve, Ibrahimi, profeti i besëlidhjes me Zotin, është paraardhësi i tre të mëdhenjve.

Prandaj, ka të ngjarë që hebrenjtë të kenë pasur një formë të monolatrisë (d.m.th., një fazë në të cilën nderohej një zot i shquar, duke pranuar se kishte të tjerë pranë tij) dhe madje edhe përpara asaj të politeizmit.

GRUAJA E PERËNDISË. Hyjnia e qytetit të Ugarit, El (Elohim i përmendur në Bibël), kishte Asherahun për grua, si dhe fëmijë. Prandaj shprehja biblike “fëmijët e Perëndisë” mund të rrjedhë në një koleksion tekstesh të shenjta që variojnë nga shekulli I deri në shekullin e 3-të. d. C. Fëmijët e Perëndisë janë thirrur të përulen përpara Zotit në Psalmin 29.

“TRINITET” SHUMË I LASHTË. Edhe kulti i Atenit duhet të ketë përfshirë në çdo rast Izraelin: sot studiuesit mendojnë se Ateni është bërë “Adonai”, një term tjetër që përdoret për të treguar Zotin në Bibël. Një rindërtim kritik supozon se mbreti Saul, i angazhuar ushtarakisht me filistinët, vlerësoi se mesazhi i paqes i këtij Zoti egjiptian nuk ishte funksional për një politikë pushtuese, për të cilën një Zot kombëtar “i ushtrive” ishte më i mirë.

Lexo edhe :  E ironizoi publikisht, Ermal Mamqi i përgjigjet Rezart Veleshnjas?

BURRË APO GRUA? Sipas studiuesve, plani i mbretit Josia për të bashkuar Izraelin në një fuqi rajonale (më vonë të likuiduar nga egjiptianët) dhe mërgimi babilonas po shtynte nga monolatizmi në monoteizëm. Hebrenjtë, pa një mbret dhe një komb, gjetën një ndjenjë të re përkatësie në fe. Zoti i tyre ishte më i madh se perënditë e pushtuesve, të cilët ishin thjesht idhuj. Në narrativën e krijimit, të shkruar gjatë mërgimit, Zoti krijon Hënën, Diellin dhe yjet, të cilat përfaqësonin hyjnitë babilonase. Një mënyrë për të thënë se hyjnitë e atyre vinin nga i vetmi Perëndi i vërtetë, ai hebre, i cili do të kishte qenë në gjendje, në momentin e duhur, të çlironte popullin e tij nga Babilonia.

Një situatë e ngjashme, domethënë, ndryshimi i karakterit të hyjnisë, ndodhi gjithashtu shumë shekuj më vonë me njeriun e bërë nga Zoti i krishterimit. Gjatë persekutimeve romake, Krishti nga një hyjni paqësore bëhet xhelati hyjnor në Apokalipsin e Gjonit, i cili do të kthehej në tokë për të triumfuar. Megjithatë, për të krishterët gnostikë të shekujve të parë, emanacioni ekstrem i Zotit ishte Sofia, me natyrë femërore, gjeneruese e botës materiale si dhe nusja e Jezu Krishtit.

FEJA ISLAME: ALLAHU. Me Reformimin Protestant, Zoti u bë i vetmi arkitekt i shpëtimit të njerëzve individualë, të cilët nuk kanë si ta arrijnë atë me veprat e tyre. Ndërsa me versionin kalvinist të Reformimit, Zoti ishte gjithashtu një model i virtytshëm për punë: suksesi profesional në fakt konsiderohej një shenjë e paracaktimit të shpëtimit. Por është tek Allahu që ndikimi më i madh i atribuohet Zotit të feve monoteiste.

Në fenë islame, në fakt, Allahu është arsyeja e drejtpërdrejtë për çdo gjë, madje edhe për veprimet njerëzore. Një koncept kaq i fortë i hyjnisë u favorizua, për historianët, nga nevoja për të bashkuar fiset arabe nën flamurin e një Zoti të vetëm. Në Islam, rrjedhimisht, ndarja midis pushtetit shtetëror dhe pushtetit fetar ka qenë gjithmonë e vështirë, sepse i pari ka është formuar gjithmonë rreth një projekti fetar me vlera të forta shoqërore.

Të fundit

Presidencialet, Biden bën kërkesën e pazakontë ndaj Trump para debatit

Ish-presidenti amerikan, Donald Trump, tha se do të debatojë me kreun e Shtëpisë së Bardhë, Joe Biden, por me...

Veliaj në Japoni, pritet nga kryetarja e Bashkisë së Tokios

Gjatë vizitës së tij në Japoni, kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj është pritur në takim nga kryetarja e Bashkisë së Tokios, Yuriko Koike. Teksa...

“Paraqitu vetë”! Juli “harron” lojën, tremb Eglën, aktorja shpërthen në ulërima

Na ndajnë vetëm pak orë nga gjysëm finalja e Big Brother Vip Albania ku do të mësohen dhe sa banorë do ta prekin magjinë...

U fut për t’u larë në ujërat e Liqenit Artificial, i riu polak përfundon në spital

Një 25-vjeçar nga Polonia është futur ditën e sotme në Liqenin Artificial të Tiranës dhe dyshohet se ka rrezikuar të mbytet. Mësohet se i riu...

‘Çmenden’ protestuesit futen në pistë, autoritetet e aeroportit bëjnë lëvizjen urgjente

Mëngjesin e së shtunës, aeroporti i Mynihut është mbyllur sepse disa aktivistë për mbrojtjen e klimës kaluan pengesat dhe u ndodhen në pistë qysh...

Lajme të tjera

Web TV