“Guzum Babait” duhet t’i kthehen bukuritë e papërsëritshme

113 563 lexime

124,178FansaPëlqeje

Nga Besnik Velaj

Kodrave të “GuzumBabait”, ku është dhe teqeja me të njëjtin emër, ku është dhe busti i Dede Ahmet Bratit, poshtë shkallve të Guzum Babait më kujtojnë një ngjarje të vitit 1963.

Ja si e kam njojtur ish Kryegjyshin Botëror, Dede Ahmet Bratin!?

Sapo kisha mbaruar shkollën e mesme në Teknikumin e Naftës, Kuçovë me 1963. Kisha marr emërimin për në Zonën Naftëmbajtëse të Gorrishtit-Kamenicë. Atë kohë, të muajit korrik të atyre viteve (si në kontekstin e mësipwrm) vajta në Berat për t’u përshëndetur me çupën e xhaxhait të martuar në lagjen “Murat Çelepias” dhe me vjerrin e saj Faik Haxhialiu-ish Kryetar Bashkie i Beratit në kohën e Mbretit Zog i I-re, që më donin shumë.

-Erdhe evlat, -më tha xha Faiku me shumë ledha dhe dashuri!

Në darkë shkuam të dy tek teqeja e rufainjve, buzë lumit Osum.Tre dervish, do të jepnin para dy inxhinierve të huaj çek programet e tyre fetare.Koha po ikte shpejtë,akrepat e orës tregonin shifrat 12.00. Në momentin e përfundimit, kur ata të eksituar po cpoheshin me mjete shpuese-gjylpëruer, shtiza… po hanin prushin e mangallit etj., etj., njeri nga inxhinierve çek i ra të fikët duke parë ritet e dervishëve. U thirr ambulanca dhe aty përfundoi çdo “çfaqje”. Unë, isha mësuar që i vogël me rrufait, dajua im-Shehap Mezini ka qënë rufai në Teqen e Kaninës.

Në mëngjez u ngrita shpejtë se ikte autobusi i Hekuranit, për nëVlorë. Mbasi u ndam me Faik Haxhialiun dhe çupën e xhaxhait tim Nolen, më dhanë një letër për Dede Ahmet Bratin, Kryegjysh Botëror dhe transferuar në Drizar të Mallakastrës nga qeveria e asaj kohe. Pas 5 ditësh, bashkë me shokun tim-Mustafa Muçon, hodhëm Vaun e Vjosës dhe mbritëm në Kutë të Mallakastrës. Nga aty, për një orë udhëtim në këmbë mbritëm në Teqen e Drizarit. Sapo e lajmëruan, na priti Babai i Teqes gaz shumë, shendë e verë, Dede Ahmet Brati. Gjatë pritjes-bisedës, na habiti shumë me njohurit që kishte për L.Nac.Çlirimtare, ishte pjesëmarës nga të parët në këtë luftë kundra nazifashistve, ishte liruar me gradën e kolonelit pas viteve 1945-1946. Na tregoi për zgjedhjete para që ishin bërë në Shqipëri, për delegimin e tij si përfaqësues i zgjedhjeve në Zonën e Topalltis të Llakatundit. Më tha se i njihte prindrit e mi, Laver Hamit Velaj dhe nënën time Nafije Velaj-bashkë me tezen time Refika Mezinin. Me një kujtesë të mahnitshme na tregoi se kishte dhënë deri në atë kohë gati 1800 intervista gazetarve të huaj, filloi të recitonte vargje të Naim Frashërit me 10-tra e qindra- deri në mahnitje, e dinte përmëndësh të gjithë Qerebelan dhe historinë Imam Hysenit, AbazAliun e Tomorrit dhe gjithë historinë e Bektashizmit Botëror. Na tregoi me pasion se si e kish transformuar truallin e Teqes Drizarit-dikur ferra, shkurre, në një baçe të lulëzuar me të gjitha llojet e pemve frutore, me lisa rrush zaraki, kishte 100 koshere me bletë, kishte bërë një kopshtë ku mbillte të gjitha llojet e zarzavateve,kudo zotronte libri i shenjtë bektashian-letraro-artistik, pastërtia, bardhësia, lulet shumëngjyrshe, vendi me ndihmën e të shenjtit Dede Ahmet Bratit ishte kthyer në një vend ku rrinin perëndit,vinin për tu falur gjithë mallakastriotët dhe nga gjithë Shqipëria e Mesme, Tirana, Kruja etj., në Selin e re të Kryegjyshatës Botërore të Bektashizmit, Drizar!!!

E gjithë kjo ishte bërë nga tre vet: Dede Ahmet Brati,ndihmësi i tij dervish Reshat Bardhi-tepër i ri në atë kohë (pas viteve 1990 Kryegjysh Botëror) dhe një grua që ndihmonte pa shpërblim Selin e re të Kryegjyshatës Botërore, Drizar, në punët e saj… askush tjetër… as një njeri tjetër??! Mbasi mbaruam dhe drekën u ndam me Dede Ahmet Bratin,na dha të falat për Faik Haxhialiun dhe nuk pata rastin ta takoja më. Për atë njeri të madh,i madhërishëm në dijet e tij, patriot, atdhetar, i ditur-shumë i ditur, mikpritës, mikpërcjellës, i kapardisur e trim me armiqtë, i thjeshtë deri në respekt hyjnor me besimtarët, i këthyer në Shënjtor ku e mban toka jonë shqiptare me respekt e dashuri në gjirin e saj!!!

Lexo edhe :  Shorti i ‘Eurovision 2025’, ja kur do shfaqet Shqipëria në gjysmëfinale

Siç përmëndëm dhe në kontekstin e mësiprmë, për nder të tij është bërë dhe një Përmendore në Vlorë. Kodrat dhe teqeja me të njëjtin emër, më parë ishin të veshura të gjitha me ullinjë, portokalle, që e mbështillnin atë me një shall të gjelbër. Duke u ngjitur, duke pushuar në lartësi të tyre qytetari vlonjat, çdo vizitor i huaj çlodhej e mbushej me frymë nga ajri i krehur në gjelbërimin e përjetshëm, ku bënin dhe fotografi për kujtim. Sot për 30 vjetë nga vitet 1990 (Në kontrast dhe me Teqen e qytetëruar të Drizarit), është shkatërruar ç’do gjë nga spata dhe zjarri. Askush nuk e konsideron si detyrë urgjente dhe të pashmangshme, qoftë dhe baballarët e teqesë,për të parandaluar katastrofën nga ana ligjore, humanitare, hyjnore, por pushtetarët vendor tëtë gjitha ngjyrave e nxisin si të verbër nga mendja shkatërrimin, për interesa materiale e korruptive. Nga ana lindore e kodrave të GuzumBabait, janë prerë 800 rrënjë ullinjë.Ata zinin një sipërfaqe nga ish varret italiane e deri tek kava e argjilës,varri i Gegës-djalit të Ded Gjon Lulit që nuk e shpëtoi dot nga kthetrat e vdekjes Dr.Ali Mihali,në një sipërfaqe prej 16 hektarësh, e cila është kthyer në një truall ndërtimi.Edhe nga ana perëndimore nga ish fabrika e makaronave e direkt shkallët e ngurta që ngjitesh tek Kodrat e”GuzumBabait”, tek Përmendorja e Dede Ahmetit, është kryer e njëjta masakër.Janë prerë 300 rrënjë ullinjë, 200 rrënjë pisha. Duke zëvëndsuar në përgjithësi gjelbërimin e përjetshëm me ndërtime pa leje e aventuriere, betone, gardhime, është prishur ekuilibri ekologjik në atë zonë nga më të bukurat që ka qyteti bregdetar. Vlora në atë pjesë të bukur të zëmrës saj, sot është më e përbaltur se kurrë jo vetëm në periferitë, është përbaltur me baltë të zezë, e papasërti në zëmër të saj.

Nga rrafshi i përparmë i Kodrave të “GuzumBabait” që është qethur zero nga berberët e pushteteve lokale sa herë që bie shi,ka bërë që balta të rrëshqasë dhe të përfundoj në rrugët kryesore tësaj,duke ndotur maksimalisht qytetin. Sa herë frynë erë,balta bëhet pluhur dhe shpërndahet në zemër të qytetit bregdetar,duke shtuar sasin e pluhurit që i bashkuar me tymrat e makinave të pambarimta luksoze që kanë zvëndësuar gjelbërimin e përjetshëm ngjitet në atmosferë e kthehet në smog. Pastrimi i rrugve që ju prishet dhe ju ndreqet asfalti sipas dëshirave të tenderaxhinjve të rrugëve ditën dhe natën,po natën bëhet duke e zhvendosur pluhurin nga mezi i rrugëve në anë të tyre. Edhe po të ketë aspirator,mund të thithen vetëm pluhrat,jo balta me lopata nuk e pastron dot. Tek shtëpia e Nuredin Bej Vlorës ku jashtë kushteve teknike e ndërtimore,gjeologjike,hidroteknike mbi lartësinë 12 metro mbi nivelin e detit po kryhet një ndërtim që s’po mbaron kurr, duke gërmuar Kodrat e “Guzum Babait” në thellësi të saj. Shirat që bien formojnë rrëkera që duke rrjedhur poshtë me rrapëllimë marrin me vehte baltën në sasira të pakontrolluara.Balta dhe pluhuri duhet të zhduken nga zëmra e qytetit bregdetarë, për ta mbajtur të pastër Vlorën gjatë gjithë vitit.Kodrave të “KuzumBabait”, duhet ti këthehen mbjellja e halorëve të lartësive që u përshtaten,të mbillen pemë dhe barë,të ndalohet dhënia e lejeve të ndërtimit,policia ndërtimore të prishi shtëpit kotece pa leje dhe të ndryshojë lëvizjen e makinave për në unazën e madhe nga Pusi i Mezinit, ish Uzina e Sodës, Plazhi i Vjetër, sepse rruga Vlorë Skelë,ka fluks të madh makinash me tonazh të rëndë, veturave që djegin karburant m.q.s duan një ekuilibër ekologjik midis njeriut dhe natyrës, kur ambienti është 20 herë më i ndotur nga normalja.Bukuria e papërsëritshme duhet të kthehet me kulturë, edukatë qytetare. Kodrate “Guzum Babait”, janë ballkoni i qytetit. Nga aty shikon si në pëllëmbë të dorës zëmrën e qytetit bregdetar.Shikon nga lindja gjithë Labërinë, Qafën e Topit, mbrekullit e Ujit të Ftohtë,detin e kaltrtë,ishullin e Sazanit, gadishullin e Karabrunit.

Të fundit

BE do të ‘përgjigjet me forcë’ nëse Trump vendos tarifa doganore

BE ka shprehur keqardhje për vendimin e Presidentit të SHBA-ve, Donald Trump, për të vendosur tarifa të gjera doganore ndaj...

Agravon debati mes Laertit dhe Jozit, këngëtari: S’ke karakter! O pis

Ka agravuar debati mes Jozit dhe Laertit, ku nuk kanë munguar as ofendimet mes tyre. Aktori iu drejtua Jozit duke i thënë “shko ku je...

Balla takim me diasporën shqiptare në Greqi/ Regjistrohuni në KQZ për votën e 11 Majit

Drejtuesi Politik për Diasporën në Partinë Socialiste, Taulant Balla, u takua me emigrantët shqiptarë në Kozani të Greqisë. Takimi erdhi në kuadër të turit politik dhe...

Tradita shekullore e tezgjahut/52-vjeçarja tregon sekretin e fijeve që kalojnë nëpër duar

Çdo fije e kalon nëpër duar. Ajo është artizania e vetme e fshatit Prezë, pak kilometra larg Tiranës. Punën me tezgjah Drita Gordi e trashëgoi...

Studentët serbë mbajnë të bllokuar mbi 24 orë një urë në Novi Sad

Studentët në Serbi e zgjatën deri në orët e mbrëmjes bllokimin e një ure mbi lumin Danub në Novi Sad, ku e kaluan natën...

Lajme të tjera

Web TV