Volteri, shkrimet e tij rreth Skënderbeut

113 563 lexime

101,061FansaPëlqeje

Më 21 nëntor të vitit 1694 u lind François-Marie Arouet (v.1778), emri i penës i të cilir quhej Volter.  Ai ishte përfaqësues kryesor i Iluminizmit, shkrimtar, historian, filozof jashtë filozofisë konvencionale, i njohur për satirën, kritikën ndaj fesë si institucion, përkrahës i tolerancës fetare dhe për ndarjen e kishës nga shteti, shkrimtar me dhunti të shumta, duke prodhuar vepra në pothuajse çdo formë letrare: dramë, poezi, roman, ese, vepra historike e shkencore.

Ai shkroi më shumë se 20 mijë letra dhe mbi 2 mijë libra dhe pamflete. Volteri ishte mbrojtës i hapur I lirisë së shprehjes, përkundër pasojave nga ligjet dhe censura e rreptë e kohës. Për shkrimet e tij satirike, ai shpesh u dënua me burgim ose mërgim. Volteri ishte kritik i ashpër i traditës fetare, që pengon lirinë individuale të besimit –  por ai nuk thoshte se ishte kundër idesë së një qenie supreme. Volteri arsyeton se ekzistenca e Zotit nuk është çështje besimi, por arsyeje, dhe se të gjithë njerëzit janë vëllezër, ndërsa janë krijesa të njëjta nga i njëjti Zot.

Sa për skllavërinë, Volteri e kritikoi ashpër, por në anën tjetër, u përpoq të shpjegojë se racat e ndryshme kishin origjina të veçanta prandaj nuk mund të ishin të njëjta ose të barabarta. Volteri shpesh është akuzuar për anti-semitizëm edhe pse shumica e kritikave të tij në fakt i drejtohen Biblës, dhe jo Judaizmit në veçanti. Volteri gjithashtu shkroi drama, prozë dhe poezi. Kandidi është puna e tij më e famshme në prozë, ku ai kritikon filozofinë e Gottfried Wilhelm Leibnizit  mbi optimizmin metafizik nëpërmjet naivitetit të Kandidit, personazhi kryesor, i cili pas përjetimit të një fatkeqësie, refuzon të jetë optimist pa patur arsye për të qenë I tillë.

Lexo edhe :  Në hotel me të renë, 61-vjeçarin e lë zemra pasi piu viagra

Duke shkruar për historinë, Volteri sfidoi konceptin mbizotërues të kohës së tij, se historiografia duhej të merrej me ngjarjet e mëdha politike, ushtarake dhe diplomatike; Volteri thotë se theksi duhet vënë në kulturë, art, shkencë, zakone – dhe u përpoq  për të shkruar një histori të botës mbi këto baza. Kjo vihet re edhe në “Ese mbi edukatën dhe shpirtin e kombeve” lidhur me heroin kombëtar shqiptar Gjergj Kastrioti – Skënderbe, për të cilin Volteri shprehet me konsideratat më të larta, duke thënë se nëse perandorët byzantinë do të kishin vepruar si Skënderbeu, rënia e Kostandinopojës nuk do të kishte ndodhur.

Në esenë e tij, Volteri analizon rezistencën çerek shekullore të shqiptarëve kundër perandorisë osmane; dhe argumenton se faktorët themelorë të fitoreve të Skënderbeut janë dy; 1) shqiptarët janë popull luftarak. 2) Shqipëria është vend malor dhe se mos-përulja është veçori e banorëve të maleve.

Të fundit

Në Angli japin lajmin e shumëpritur: Vaksina e ‘Pfizer’ mbërrin brenda disa orësh

Zv/shefi mjekësor i Anglisë, Jonathan Van-Tam dha lajmin  e mirë se vaksina e Pfizer për COVID-19 mbërrin brenda disa...

Serbët përdhunuan edhe burra, dëshmia ‘rrëqethëse’ e të mbijetuarit (VIDEO)

Tridhjetë e një burra në Kosovë kanë marrë statusin e viktimave të dhunës seksuale që kanë ndodhur gjatë luftës 1998-’99. Shumë të tjerë hezitojnë...

Gjobiten 690 qytetarë për mosmbajtje maske, ndëshkim me nga 5 milion lekë për 2 organizatorë të një tubimi në Dibër

Policia e Shtetit ka vijuar me ndëshkimet e qytetarëve që nuk zbatojnë masat kufizuese Gjatë 24 orëve të fundit në vendin tonë, Policia e Shtetit...

Covid-19/ 782 raste të reja dhe 13 viktima në Shqipëri

Ministria e Shëndetësisë ka njoftuar se janë shënuar 782 raste të reja dhe 13 viktima gjatë 24 orëve të fundit në Shqipëri. Njoftimi i ministrisë: Ministria...

Agjencitë europiane sugjerojnë heqjen e karantinës për udhëtimet deri në 72 orë

Dy agjenci të Bashkimit Evropian kanë sugjeruar se pasagjerët të cilët do të qëndrojnë diku më pak se 72 orë, nuk e kanë të...

Lajme të tjera

Web TV