Volteri, shkrimet e tij rreth Skënderbeut

113 563 lexime

106,048FansaPëlqeje

Më 21 nëntor të vitit 1694 u lind François-Marie Arouet (v.1778), emri i penës i të cilir quhej Volter.  Ai ishte përfaqësues kryesor i Iluminizmit, shkrimtar, historian, filozof jashtë filozofisë konvencionale, i njohur për satirën, kritikën ndaj fesë si institucion, përkrahës i tolerancës fetare dhe për ndarjen e kishës nga shteti, shkrimtar me dhunti të shumta, duke prodhuar vepra në pothuajse çdo formë letrare: dramë, poezi, roman, ese, vepra historike e shkencore.

Ai shkroi më shumë se 20 mijë letra dhe mbi 2 mijë libra dhe pamflete. Volteri ishte mbrojtës i hapur I lirisë së shprehjes, përkundër pasojave nga ligjet dhe censura e rreptë e kohës. Për shkrimet e tij satirike, ai shpesh u dënua me burgim ose mërgim. Volteri ishte kritik i ashpër i traditës fetare, që pengon lirinë individuale të besimit –  por ai nuk thoshte se ishte kundër idesë së një qenie supreme. Volteri arsyeton se ekzistenca e Zotit nuk është çështje besimi, por arsyeje, dhe se të gjithë njerëzit janë vëllezër, ndërsa janë krijesa të njëjta nga i njëjti Zot.

Sa për skllavërinë, Volteri e kritikoi ashpër, por në anën tjetër, u përpoq të shpjegojë se racat e ndryshme kishin origjina të veçanta prandaj nuk mund të ishin të njëjta ose të barabarta. Volteri shpesh është akuzuar për anti-semitizëm edhe pse shumica e kritikave të tij në fakt i drejtohen Biblës, dhe jo Judaizmit në veçanti. Volteri gjithashtu shkroi drama, prozë dhe poezi. Kandidi është puna e tij më e famshme në prozë, ku ai kritikon filozofinë e Gottfried Wilhelm Leibnizit  mbi optimizmin metafizik nëpërmjet naivitetit të Kandidit, personazhi kryesor, i cili pas përjetimit të një fatkeqësie, refuzon të jetë optimist pa patur arsye për të qenë I tillë.

Lexo edhe :  Përvjetori i votimit të Berlinit si kryeqytet

Duke shkruar për historinë, Volteri sfidoi konceptin mbizotërues të kohës së tij, se historiografia duhej të merrej me ngjarjet e mëdha politike, ushtarake dhe diplomatike; Volteri thotë se theksi duhet vënë në kulturë, art, shkencë, zakone – dhe u përpoq  për të shkruar një histori të botës mbi këto baza. Kjo vihet re edhe në “Ese mbi edukatën dhe shpirtin e kombeve” lidhur me heroin kombëtar shqiptar Gjergj Kastrioti – Skënderbe, për të cilin Volteri shprehet me konsideratat më të larta, duke thënë se nëse perandorët byzantinë do të kishin vepruar si Skënderbeu, rënia e Kostandinopojës nuk do të kishte ndodhur.

Në esenë e tij, Volteri analizon rezistencën çerek shekullore të shqiptarëve kundër perandorisë osmane; dhe argumenton se faktorët themelorë të fitoreve të Skënderbeut janë dy; 1) shqiptarët janë popull luftarak. 2) Shqipëria është vend malor dhe se mos-përulja është veçori e banorëve të maleve.


Të fundit

Modelja e njohur shfaqet me bikini dhe ‘çmend’ fansat (Foto)

Modelja dhe aktorja nga Kosova, Arta Elezaj, vazhdon të jetë shumë aktive me postime në rrjete sociale. Duke qenë...

Vendosi shirit me ngjyra për të mbështetur komunitetin LGBT+, UEFA mbyll hetimin për Nojer

Ka bërë shumë përshtypje ngjyra e shiritit të mbajtur nga Manuel Nojer në këtë Europian. Portieri i kombëtares gjermane ka vendosur të tregojë mbështetjen...

Krimi makabër/ Ja çfarë bënte Caroline dhe i shoqi pak orë para vrasjes tragjike (Foto)

Mediat greke kanë publikuar një foto, ku shihet 20-vjeçarja Caroline pak para se të vritej nga i shoqi. Në foton e publikuar, shihet bashkëshorti i...

Vetëm 3 të shtruar në spitalin Infektiv, Manastirliu: Të dhëna premtuese për një sezon turistik përtej COVID-it

Në spitalin Infektiv ka vetëm 3 të shtruar. Lajmin e mirë e ka dhënë ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirliu. "Të dhënat nga Spitali Infektiv, ku...

“Imagjinoni çfarë bëhet atje lart”/ Artan Hoxha rrëfen arrestimin e gjyqtarit dhe trajnerit për trukime

Gazetari Artan Hoxha, ka treguar gjatë emisionit “Top Arena” ngjarjen ku u arrestuan një trajner dhe një gjyqtar për trukim ndeshje në Kategorinë e...

Lajme të tjera

Web TV