Pse shfarosja e amerikanëve vendas e ftoh planetin?

113 563 lexime

124,178FansaPëlqeje

 Nga: Chiara Guzzonato

Pas ardhjes së Kristofor Kolombit në Amerikë, kolonizatorët evropianë hynë në konflikt me popullsinë autoktone, duke i shfarosur me luftëra të përgjakshme në të cilat mbizotëruan me armë më moderne dhe përhapën sëmundje vdekjeprurëse si lija dhe fruthi.

Pasojat ishin katastrofike për amerikanët vendas, popullsia e të cilëve u reduktua me 90 për qind: sipas një studimi të botuar në Quaternary Science Reviews, rënia drastike e vendasve do të kishte kontribuar në uljen e temperaturave globale, duke shtuar faktorët e tjerë që shkaktuan këtë -e quajtur Epoka e Vogël e Akullit, e cila zgjati nga viti 1300 deri në 1870.

 

RIPYLLËZIM I TEPËRT

Shfarosja e rreth 56 nga 60 milionë vendasit nënkuptonte që sipërfaqet e gjera të tokës së kultivuar u braktisën papritur: në këto zona natyra ripërvetësoi hapësirat e saj, duke bërë që pemët dhe bimësia e re të rriteshin në një zonë që, sipas studimit, ajo shtrihej për rreth 55 milionë hektarë (një sipërfaqe e barabartë me Francën e sotme).

Për të bërë këtë vlerësim, studiuesit analizuan studimet që tregonin se sa tokë për person kultivohet nga shoqëritë aktuale indigjene: “Ne e përkthyem këtë shifër në një vlerësim se sa tokë përdorën vendasit në atë kohë,” shpjegon Alexander Koch, koordinator i kërkimit.

 

TEJKALIMI I CO2

Rritja e pemëve dhe vegjetacionit shkaktoi një rritje të marrjes së CO2 nga atmosfera, e cila nga ana e saj shkaktoi një ulje të temperaturës globale me 0.15°C midis fundit të viteve 1500 dhe fillimit të viteve 1600.

Nëse është e vërtetë që faktorët kryesorë që shkaktuan Epokën e Vogël të Akullnajave – një periudhë në të cilën lumi i Londrës Thames ngriu rregullisht dhe në Portugali binte borë çdo dimër – ishin ndoshta shpërthimet vullkanike dhe aktiviteti i zvogëluar diellor, sipas autorëve, shfarosja e Indigjenët mund të kontribuojnë në mënyrë indirekte në ftohjen e temperaturave.

Lexo edhe :  Si i kursejnë paratë njerëzit e pasur

 

NJË VËSHTRIM NË TË TASHMEN

Ky fenomen historik mund të na ndihmojë të kuptojmë efektet që do të kishte çdo ripyllëzimi për të luftuar rritjen aktuale të temperaturave për shkak të ndryshimeve klimatike. Nëse është e vërtetë që pemët thithin CO2, për të parë një përfitim efektiv përsa i përket uljes së temperaturave, ripyllëzimi duhet të bëhet në një shkallë shumë të madhe.

Ripyllëzimi i Amerikës për shkak të vrasjes së vendasve bëri që sasia e CO2 në atmosferë të bjerë me 7-10 ppm (pjesë për milion). Aktualisht, çdo vit duke djegur lëndët djegëse fosile shtojmë 3 ppm në atmosferë: ripyllëzimi i të gjithë Francës do të kompensonte për rrjedhojë vetëm dy vjet emetime.

B urimi: focus.it

Të fundit

Bashës nuk i del inati me kthimin e Berishës në PD: “Pazar për Xhaçkën”

Shpëtimi i mandatit të Olta Xhaçkës nga Kuvendi, në leximin politik të Lulzim Bashës është një pazar tjetër mes...

Çfarë po sjell era Bardhi për PD-në e Rithemelimit

Po ajo mënyrë funksionimi: E paqartë, e pa vendosur, e dyzuar dhe pa ide. Rithemelimi nën drejtimin e Gazmend Bardhit si numri dy, nuk...

Parashikimi i motit 15 Prill 2024, si do të ndryshojnë temperaturat

Vendi ynë, do të vijojë nën ndikimin e kushteve të qëndrueshme atmosferike, duke bërë që moti i kthjellët dhe i ngrohtë të jenë dominant. Kjo...

Shqipëria, e gjashta për vdekjet më të larta nga aksidentet rrugore në Europë

Ndonëse kanë ardhur në ulje, vdekjet nga aksidentet rrugore në Shqipëri mbeten ndër më të lartat në Europë. Sipas INSTAT, në vitin 2022, 164 persona...

Lajme të tjera

Web TV