7 Mars 322 P.E.S/ Vdes Aristoteli, filozofi i madh i Greqisë së Lashtë

113 563 lexime

124,178FansaPëlqeje

Aristoteli lindi në qytetin e Stagiras në Kalkidi, në periferinë veriore të Greqisë së lashtë. Së bashku me Platonin, ai konsiderohet si “Babai i Filozofisë Perëndimore”, duke trashëguar thuajse të gjithë mësimet e tij, përfshirë problemet dhe metodat e hetimit, dhe duke ndikuar pothuajse çdo formë dijeje të njohur në botën moderne.

Babai i tij, Nikomakus, vdiq kur Aristoteli ishte ende fëmijë, dhe Proksenusi nga Atarneusi u bë kujdestari i tij. Në moshën 17 vjeçare, ai u bashkua me Akademinë e Platonit në Athinë, dhe qëndroi atje deri në moshën 37-vjeçare. Shkrimet e tij mbulojnë shumë tema – duke përfshirë fizikën, biologjinë, zoologjinë, metafizikën, logjikën, etikën, estetikën, poezinë, teatrin, muzikën, retorikën, psikologjinë, gjuhësinë, politikën dhe qeverinë – dhe përbëjnë sistemin e parë gjithëpërfshirës të filozofisë perëndimore.

Kur Platoni vdiq, Aristoteli kishte shpresuar se do të merrte drejtimin e Akademisë, dhe kur kjo iu mohua pasi nuk ishte vendas, u vetëmërgua duke udhëtuar nëpër vendet e Azisë së Vogël. Me kërkesën personale të Filipit II të Maqedonisë, Aristoteli u bë mësuesi personal i djalit të tij, Aleksandrit të Madh duke filluar nga viti 338 P.E.S.

Kur Aleksandri pushtoi Athinën, Aristoteli u rrikthye në Athinë dhe hapi një shkollë të tijën, të njohur si Liceu. Pas vdekjes së Aleksandrit, Athina ngriti krye kundër sundimit maqedonas, dhe jeta e Aristotelit u bë e pasigurtë. Për të shmangur dënimin e mundshëm me vdekje, si një përkrahës i Aleksandrit, arratiset në ishullin e Eubesë, ku edhe vdiq më 322-in.

Pikëpamjet e Aristotelit mbi shkencën fizike, formësuan dijetarët mesjetarë. Ndikimi i tyre shtrihej nga antikiteti i vonë dhe Mesjeta e Hershme deri tek Rilindja, dhe nuk u zëvendësua deri me ardhjen e Iluminizmit dhe teorive të njohura mekanika klasike.

Lexo edhe :  PROFIL/ Kush ishte Margarita Xhepa, aktorja që u bë ikonë e kinemasë

Edhe parimet e tij mbi etikën, fituan një interes të ri, me teorinë moderne të etikës së virtytit. Të gjitha aspektet e filozofisë së Aristotelit vazhdojnë të jenë edhe sot objekt i studimeve aktive akademike. Megjithëse Aristoteli shkroi shumë traktate dhe dialogje, mendohet se vetëm një e treta e veprave të tij origjinale, kanë mbijetuar deri në ditët tona.

Kalendari

7 Mars 321 – Perandori romak Konstandini i Madh shpall “Solis Invicti” (ditën e diellit, ditën e dielë) si ditë pushimi në të gjithë perandorinë.

7 Mars 1530 – Kërkesa e mbretit anglez Henri VIII për divorc nga bashkëshortja e tij, hidhet poshtë nga Papa në Vatikan. Nga ai moment Henri deklaroi se ai dhe jo Papa, është kreu suprem i Kishës Anglikane.

7 Mars 1573 – Venediku dhe Perandoria Osmane nënshkruajnë një traktat paqeje, në bazë të të cilit Qiproja bëhet territor osman, dhe Venediku do i paguante perandorisë një haraç prej 300 mijë dukatesh.

7 Mars 1876 ​​- Alekandër Graham Bell, fiton një patentë për një shpikje që e ai e quan “telefon”.

7 Mars 1936 – Adolf Hitleri shkel Traktati i Versajës, duke dërguar trupa në Rhineland.

7 Mars 1945 – Krijohet qeveria Jugosllavia e Josip Broz Titos – sipas marrëveshjes me qeverinë mbretërore jugosllave në mërgim, dhe me ndërmjetësimin britanik.

Të fundit

‘Do të rikthejmë zyrat e informacionit’/Berisha: E-Albania është si një telefon i prishur

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka premtuar rikthimin e zyrave të informacionit, duke kritikuar ashpër platformën shtetërore e-Albania....

Revista ‘DailyWrap’: Shqipëria, parajsa e pushimeve për turistët austriakë

Shqipëria ka qenë destinacioni kryesor i viteve të fundit, duke zgjeruar vazhdimisht ofertat e saj. Në vitin 2024, Shqipëria u rendit e shtata ndër...

Donald Trump a ndalon marrëdhëniet seksuale me kinezë, zyrtarëve amerikanë në Kinë

Presidenti amerikan Donald Trump ka ndaluar punonjësit e qeverisë amerikane në Kinë që të kenë marrëdhënie seksuale me shtetas kinezë. Lajmi u bë me dije...

Margarita Xhepa nëna e teatrit dhe kinemasë shqiptare, 150 role në teatër e 40 në filma

Margarita Xhepa u lind më 2 prill 1934, në qytetin e Lushnjës, prej ku nisi edhe hapat e parë drejt karrierës së saj. Ishte...

Si ndikon vendosja e tarifës 10% nga Trump për Shqipërinë?

Mallrat shqiptare që do të eksportohen në Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të përballen me një tarifë 10%, pasi presidenti amerikan Donald Trump...

Lajme të tjera

Web TV