Élisée Reclus (1876): Shqiptarët dallohen nga hollësia e mendjes, qartësia e mendimit dhe forca e karakterit

113 563 lexime

77,309FansaPëlqeje

Élisée Reclus (1876) : “Shqiptarët dallohen nga hollësia e mendjes, qartësia e mendimit dhe forca e karakterit.”

Nga Aurenc Bebja*, Francë

Në faqen n°354 të librit “La Corse et les Corses, Opinions et Documents” të Charles de Susini, botuar në Paris në vitin 1906, gjejmë një shënim, poshtë shkrimit me titull “Corses et Albanais” të  Miculu Georgiade Obedenaru, të gjeografit francez Élisée Reclus për shqiptarët, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar:

Élisée Reclus (në Europe méridionale, fq. 185-193, bëhet fjalë për librin e tij “Nouvelle Géographie Universelle, La Terre et Les Hommes, L’Europe méridionale, 1876.”), duke folur për tregtinë dhe industrinë e Shqipërisë, duket se pajtohet me z. Obédénare-n, për analogjinë që ekziston midis karaktereve korsikane dhe shqiptare: “Nuk ekziston një popull modern, thotë Élisée Reclus, ku të dhënat ushtarake ofrojnë aq shumë shembuj mahnitës të trimërisë sesa ato të shqiptarëve.

Në shekullin e XV-të, ata kishin Skënderbeun e tyre, Aleksandrin e Madh të tyre, i cili sigurisht nuk kishte për lavdinë e tij një teatër aq të gjerë sa maqedonasi, por që nuk ishte inferior ndaj tij përsa i përket gjenisë… Dhe asnjë popull nuk e tejkaloi kurrë guximin këtyre malësorëve suljotë ku, në mijëra, nuk u gjet një plak, grua, fëmijë, t’u kërkonte mëshirë kasapëve të dërguar nga Ali Pasha ?

Heroizmi i këtyre grave suljote që u vinin zjarrin arkave të fishekëve, hidheshin nga majat e shkëmbinjve, ose në shkulmin e lumenjve duke u mbajtur dorë më dorë dhe duke kënduar këngën e tyre të vdekjes, do të mbetet gjithmonë një nga çuditë e Historisë… Por, në mesin e shumë fiseve shqiptare, kjo trimëri është ende e përzier me egërsinë e madhe. Jeta e njeriut ka fare pak vlerë (qëndron në fije të perit) midis këtyre popullatave luftarake; dhe gjaku sapo të derdhet kërkon gjak, viktimat marrin hak përmes viktimave të tjera… Gruaja konsiderohet si një qenie plotësisht inferiore, pa të drejta dhe pa dëshira. Një numër i madh shqiptarësh të pasuruar kthehen për të kaluar ditët e fundit të tyre në atdhe, duke ndërtuar atje shtëpi të bukura, për të cilat çuditemi t’i hasim në mes të këtyre shkëmbinjve të ashpër të Epirit.

Lexo edhe :  13 ish-deputetë në pritje, demokratët sulmojnë Bashën dhe Rulin

Në disa zona të thella, shtëpitë e pasura zëvendësojnë kështjellat e vjetra feudale, disa lloje kullash të ndërtuara në mënyrë të thjeshtë, dhe pas anjë çelje në katet e poshtme vetëm disa frëngji nga ku xixëllonin të shtënat e pushkëve. Kështu, shqiptarët po shkojnë vetë drejt një vale të përgjithshme përparimi, dhe kur ata do të kenë hyrë në marrëdhënie të ngushta me popujt e tjerë, me të drejtë mund të shpresojmë se do të luajnë një rol të rëndësishëm, sepse ata përgjithësisht dallohen nga hollësia e mendjes, qartësia e mendimit dhe forca e karakterit.

Malësorët e Shqipërisë, në krahasim me boshnjakët dhe malazezët, kanë avantazhin të kenë një zonë (vijë) bregdetare; por ata nuk përfitojnë aspak nga ajo, jo vetëm për shkak të plaçkitjeve, përçarjeve të tyre të brendshme dhe mungesës së industrisë së tyre, por edhe për shkak të pengesave që u paraqesin malet e tyre (relievit), mungesa e urave dhe rrugëve…”

/En.Br./Fjala.al

Të fundit

“Duhet ta kishim bërë më herët”/ Merkel thirrje Europës: Të izolohemi sërish!

Gjatë samitit i cili u zhvillua online me krerët e shteteve Europiane, Kancelarja gjermane Angela Merkel u bëri thirrje...

“Humbën artistin e madh”/ Basha mesazh ngushëllues për ndarjen nga jeta të Avni Mulës

Kreu i PD Lulzim Basha ka reaguar pas ndarjes nga jeta të kompozitorit të njohur, Avni Mula. Basha shkruan ndër të tjera se Mula la...

”Lamtumirë Avni Mula”/ Rama mesazh ngushëllimi per ndarjen nga jeta të kompozitorit të njohur

Kryeministri Edi Rama ka reaguar pas vdekjes së kompozitarit të madh shqiptar Avni Mula. Rama ka bashkangjitur një foto bardhezi të kompozitorit të ndjerë si...

Jeta dhe vepra kompozitorit Avni Mula

Kompozitori Avni Mula u shua në moshën 92-vjeçare. Zemra e artistit të madh pushoi së rrahuri mbrëmjen e sotme. Jeta e kompozitorit ka qenë...

Ndarja nga jeta e Avni Mulës/ Ardit Gjebrea bën dedikimin e ndjerë: Unë kthehem në fëmijëri

Ardit Gjebrea ka shkruar një status të ndjerë në Instagram për humbjen e kompozitorit të madh, Avni Mula. "Tashmë u bashkuan në qiell! Dhe unë kthehem...

Lajme të tjera

Web TV