28 Prill 1908/ Oskar Shindler, biznesmeni nazist që shpëtoi qindra hebrenj nga Holokausti

113 563 lexime

124,178FansaPëlqeje

Oskar Schindler, u lind më 28 prill 1908, Svitavy, Moravia, Austro-Hungari dhe vdiq më 9 tetor 1974, Hildesheim, Gjermania Perëndimore. Ishte industrialist gjerman i cili, i ndihmuar nga gruaja dhe stafi i tij, strehoi hebrenj nga nazistët duke i punësuar në fabrikat e tij, të cilat furnizonin ushtrinë gjermane gjatë Luftës së Dytë Botërore…

….Sipërmarrësi gjerman, Oskar Schindler, ishte ndër rastet e rralla, që edhe pse ishte anëtar i Partisë Naziste, u shpëtoi jetën 1.200 hebrenjve gjatë Holokaustit, duke i angazhuar ata në fabrikën e tij të armeve të zjarrit dhe municioneve. Schindler u mor me tregti derisa iu bashkua në vitin 1936, Abwehrit, shërbimit të inteligjencës së ushtrisë gjermane.

Fillimet

Schindler ishte më i madhi nga dy fëmijët e lindur nga një prodhues makinerish bujqësore dhe gruaja e tij. Svitavy, ku jetonte familja, ndodhej në Sudetenland dhe, megjithëse rajoni kaloi nga Perandoria Austriake në Çekosllovaki në vitin 1918, Shindlerët ishin etnikisht gjermanë. Pasi la shkollën në vitin 1924, Schindler shiti pajisje bujqësore për babain e tij, gjatë së cilës kohë ai takoi gruan e tij të ardhshme, Emilie, me të cilën u martua në vitin 1928. Ai mori një sërë punësh të çuditshme, duke përfshirë drejtimin e një shkolle automobilistike, përpara se të regjistrohej për një detyrë. në ushtrinë çekosllovake. Shindler më pas jetoi për një kohë të shkurtër në Berlin përpara se të kthehej në Çekosllovaki për të filluar një fermë pulash, të cilën ai e braktisi shpejt. Një sibarit i vetëshpallur, ai kaloi pjesën më të madhe të kohës së tij duke pirë dhe filander.

Aktiviteti

Në vitin 1935 Shindleri iu bashkua Partisë gjermane pro-naziste Sudeten dhe vitin e ardhshëm filloi mbledhjen e kundërzbulimit për “Abwehr”, agjencia gjermane e inteligjencës ushtarake. Në vitin 1938 ai u arrestua nga autoritetet çekosllovake me akuzën e spiunazhit dhe u dënua me vdekje. Pas aneksimit të Sudetenlandës nga Gjermania në fund të atij viti, si pjesë e Marrëveshjes së Mynihut, Shindler u fal nga Rajhu dhe u ngrit në radhët e Abwehr-it. Kërkesa e tij për anëtarësim në Partinë Naziste – që mendohet se ishte dorëzuar nga pragmatizmi dhe jo nga afiniteti ideologjik – u pranua në vitin 1939. Atë vit, pas pushtimit gjerman dhe pushtimit të Polonisë, Shindler udhëtoi për në Krakov, ku u bë aktive në tregun e zi në zhvillim. Falë rrjetit të kontakteve gjermane që ai kishte rregulluar përmes ryshfeteve liberale, ai siguroi qiranë e një fabrike smalti në pronësi të dikurshme hebreje. Ai e riemëroi objektin Deutsche Emaillewaren-Fabrik Oskar Schindler (i njohur si Emalia) dhe filloi prodhimin me një staf të vogël. Tre muaj më vonë ai kishte disa qindra punonjës, shtatë prej të cilëve ishin hebrenj. Në vitin 1942, gati gjysma e punëtorëve në fabrikën e zgjeruar ishin hebrenj. Në vitin 1944, kishte të angazhuar rreth 1.750 punëtorë, nga të cilët 1.000 ishin hebrenj.

Uzina

Në vjeshtën e atij viti, kampi i punës i Płaszów u hap aty pranë, dhe në shkurt 1943 ishte nën komandën e oficerit famëkeq sadist SS Amon Göth, i cili do të ekzekutohej pas luftës. Duke përfituar nga oreksi i oficerit për pije dhe sende të tjera luksi të disponueshme kryesisht në tregun e zi, Shindler kultivoi miqësinë e tij duke siguruar një rrjedhë të vazhdueshme të tyre në vilën nga e cila mbikëqyrte kampin. Kështu Schindler arriti të mbizotërojë mbi Göth për të krijuar një kamp të veçantë për punëtorët e tij hebrenj, ku ata ishin të lirë nga abuzimet e pësuara në Płaszów. Megjithëse motivimet e Shindlerit para kësaj pike janë të paqarta, shumë studiues i interpretojnë përpjekjet e tij për të nxjerrë punëtorët e tij nga Płaszów si tregues se shqetësimi i tij për ta nuk ishte thjesht financiar.

Lexo edhe :  Kush është Robert Fico, kryeministri sllovak që u plagos gjatë atentatit

Kur në gusht 1944 fabrika e tij u çaktivizua, Schindler bëri me sukses një kërkesë që ta transferonte në Brnĕnec në Sudetenland, afër qytetit të tij të lindjes. Shindleri dhe bashkëpunëtorët e tij përpiluan një listë të punëtorëve hebrenj që ai i konsideronte thelbësore për fabrikën e re dhe e dorëzuan për miratim në zyrën hebreje të punës. (Me disa versione të listës të njohura, është e vështirë të përcaktohet se sa njerëz u zgjodhën përfundimisht.) Megjithëse të zgjedhurit u devijuan për njëfarë kohe në kampe të tjera përqendrimi, Schindler ndërhyri, duke siguruar që 700 burra dhe 300 gra të mbërrinin përfundimisht në Brnĕnec. Më vonë atyre iu bashkuan edhe 100 hebrenj të tjerë, të cilët ishin transportuar nga një kamp tjetër përqendrimi nga nazistët dhe ishin braktisur në vagonët e trenit në Brnĕnec. Ata që arritën në kamp i kaluan muajt e mbetur të luftës duke prodhuar municione që ishin montuar për të dështuar. Një numërim përfundimtar i njerëzve i përpiluar në këtë kohë renditi 1098 hebrenj në kamp.

Lidhjet me Abwehr, e ndihmuan Schindler të mbronte punëtorët e tij hebrenj nga deportimi dhe vdekja në kampet e përqendrimit. Me kalimin e kohës, ai u detyrua t’u jepte zyrtarëve nazistë ryshfete gjithnjë e më të mëdha dhe dhurata luksoze, që mund të gjendeshin vetëm në tregun e zi, për të garantuar sigurinë e punëtorëve të tij.

Pas luftës

Më 8 maj 1945, lufta në Evropë përfundoi dhe të nesërmen Shindler dhe gruaja e tij u larguan nga vendi me ndihmën e disa nga Schindlerjuden, siç u bënë të njohur hebrenjtë që ai shpëtoi. Shindler ishte në kërkim për krime lufte në Çekosllovaki për shkak të aktiviteteve të tij të mëparshme spiunazhi. Në vitin 1949 ata u vendosën në Argjentinë me disa nga familjet hebreje që kishin shpëtuar. Pasi shpenzoi pjesën më të madhe të pasurisë së tij, Shindler u përpoq pa sukses të merrej me bujqësi. Ai falimentoi në vitin 1957 dhe vitin tjetër udhëtoi i vetëm në Gjermaninë Perëndimore, ku bëri një hyrje të dështuar në biznesin e çimentos. Shindleri kaloi pjesën tjetër të jetës së tij i mbështetur nga donacionet nga Schindlerjuden. Ai u emërua si “Njeriu i drejti midis kombeve” nga qeveria izraelite në vitin 1963. Schindler vdiq më 9 tetor 1974 në Hildesheim të Gjermanisë, dhe u varros në varrezat katolike në malin Sion në Jerusalem, si i vetmi anëtar i Partisë naziste që do të nderohej në këtë mënyrë.

Ai është subjekt i librit “Lista e Shindlerit” në vitin 1982, dhe përshtatjes së saj kinematografike në vitin 1993 me të njëjtin titull. Filmi pasqyronte jetën e tij e një njeriu oportunist të motivuar fillimisht nga fitimi, por që me pas tregoi një iniciativë, këmbëngulje dhe përkushtim të jashtëzakonshme për të shpëtuar jetën e punonjësve të tij hebrenj.

Të fundit

Liverpool mposht Wolvesin në sfidën përmbyllëse të kampiontit, Klopp përcillet si hero

Jurgen Klopp mbylli eksperiencën e tij 8-vjeçare në krye të Liverpool-it këtë të dielë. Skuadra e trajnerit gjerman e mbylli...

Nga bashkëpunëtori i krimit te ëngjëlli mbrojtës

Nga Ilir Yzeiri Aksioni i fundit i SPAK-ut i realizuar nga Policia e Shtetit, forcat Renea dhe shërbime të tjera të specializuara që goditën disa...

“Game Over” për Arsenalin, “Topçinjtë” bëjnë detyrën ndaj Evertonit por nuk mjafton

Ndërsa Arsenal edhe këtë sezon i shkoi shumë pranë fitore së titullit, por nuk ia doli, kjo edhe për shkak të triumfit të City-t...

Manchester City mposht West Hamin dhe shpallet kampion për të 10-tën herë në histori

Manchester City fiton titullin e dhjetë kampion të Premier League si dhe të katërtin radhazi, duke shkruar historinë e elitës së futbollit anglez, pasi...

Kapriçot e motit/ Si parashikohen temperaturat për javën e ardhshme

Për javën që presim përpara, vendi ynë do të ndikohet nga kushte kryesisht të qëndrueshme atmosferike si pasojë e aktivitetit të dy anticikloneve (periferia...

Lajme të tjera

Web TV